Osmanlı devlet ve ilim adamı.
İsmi Ahmed Zühdi olup 23 Ramazan 1249 (m. 3 Şubat 1834)'te İstanbul'da doğdu. Babası süvari binbaşısı iken şehit olan Hacı Rifat Bey'dir. Ailesi, Girit kumandanlığı sırasında vefat eden ve Hanya Camii haziresine defnedilen İkiz Ali Paşa'ya dayanır. Ahmed Zühdi ilk tahsilini Maarif-i Adliyye Mektebi'nde yaptı. Arapça ve Farsça öğrenmeye başladı. Bayezıd Camii'nde “Büyük Kıbrıslı” lakabıyla tanınan Hoca Mehmed Efendi ile Ayaşlı Mustafa Tevfik Efendi'den Şerh-i Akaid okuyarak icazet aldı. Bu arada malî usulleri, defter tutmayı ve hesap işlerini öğrendi.
Kadıköy Kızıltoprak'ta Ahmed Zühdî Paşa tarafından yaptırılan Zühdü Paşa Camii (sağda) ve bu caminin haziresinde bulunan lahdi (solda).
1263 Rebiulahirde (m. 1847 Nisanında) henüz çok genç iken maliye hazinesi kalemlerinden esham muhasebesinde çalıştı. Ardından tediye sandığı ile varidat muhasebesinde kurulan banka muhasebesi mümeyyizliğine getirildi. Rebiulevvel 1285 (m. Temmuz 1868)'de Bank-ı Osmanî muhasebecisi oldu. Bir yıl sonra varidat ve banka muhasebeciliğinin birleştirilmesiyle Varidat-ı Umumiyye muhasebeciliğine, Cemaziyelahir 1288 (m. Eylül 1871)'de Divan-ı Muhasebat başkanlığı ile birlikte Maliye Nezareti müsteşarlığına tayin edildi. Ardından sırasıyla Saruhan sancağı ve Beyrut mutasarrıflığına, ikinci defa Divan-ı Muhasebat reisliğine, Cemaziyelevvel 1290 (m. Temmuz 1873)'te ikinci defa Maliye Nezareti müsteşarlığına, Orman ve Maadin Bankası, Esham-ı Umumiyye Emaneti ve Rüsumat Emaneti umum müdürlüğüne, Ramazan 1295 (m. Eylül 1878)'de Rüsumat Emaneti üstünde kalmak şartıyla Maliye nazırlığına getirildi.
Maliye Nazırlığından ayrılmasından kısa bir süre sonra buraya ikinci defa atandı. Zilka'de 1302'de Nafia Nazırı oldu. Bu nezaretin Rebiulevvel 1304'de Ticaret Nezareti'ne bağlanması üzerine Hudavendigar (Bursa) valiliğine tayin edildi. Nafia nazırı iken kendisine vezirlik rütbesi verildi. Zilka'de 1304'de tekrar Maliye Nazırlığı ile vazifelendirildiyse de 29 Muharrem 1309'da buradan ayrıldı ve Maarif-i Umumiyye Nazırlığına getirildi. Ayrıca bir süre Dahiliye nazırına vekalet etti. 16 Muharrem 1319'da dördüncü defa Maliye Nazırlığına tayin edilen Zühdi Paşa aynı zamanda vekaleten Maarif-i Umumiyye Nazırlığı vazifesini de sürdürdü. Rebiulahir 1319'da Maliye'den ayrılıp yalnızca asaleten Maarif Nazırı oldu.
Fıkıh konusunda çok istifadeli El Mecmuatü'z Zühdiyye fi'l ahkami'd-diniyye adlı eserinin kapak sayfası. Osmanlı Devleti zamanında uzun yıllar liselerde okutulmuştur.
Maarif-i Umumiyye Nazırlığı süresince darülfünunun kurulması hazırlıklarını yapmak, teşkilatını ve programını düşünmek ve düzenlemekle işe başladı. Çeşitli Avrupa ülkeleri üniversitelerinden iç tüzük ve programlar getirilip Türkçe'ye çevrildi. Kurulan komisyon toplantılarına Zühdi Paşa bizzat başkanlık ederek Darülfünunun açılması yolunda büyük çaba harcadı. 22 Rebiulahir 1318'de Mekteb-i Mülkiyye'de yaptığı bir konuşma ile Darülfünunu öğretime açtı.
Mali müzakereler yapmak, Düyun-ı Umumiyye'nin ertelenmesi ve yeni istikrazlar için ilki 1295'te iki defa Paris'e, bir defa da Londra'ya gitti. Rus savaşı esnasında bazı malî tedbirler alınması ve istikraz gayesiyle tekrar Londra'ya gidip başarı ile geri döndüğü resmi hâl tercümesinde yazılıdır. Maarif Nazırı iken 3 Muharrem 1320 (m. 12 Nisan 1902)'de Koska'daki konağında vefat eden Ahmed Zühdü Paşa vasiyeti gereğince, 1301 (m. 1884) yılında Kadıköy Kızıltoprak'ta inşa ettirdiği caminin (Zühdi Paşa Camii) haziresindeki kabristana defnedildi.
Kurduğu bir vakıfla talebeleri ücretsiz kabul eden bir ilkokul yaptırdı. 1305- 1339 (m. 1888-1921) yılları arasında açık kalan bu okulun muallimleriyle çalışanlarının maaşlarının ödenmesi ve caminin masraflarının karşılanması için birtakım emlak ve arazilerini tahsis etmişti. Çeşitli madalya ve nişanlar alan Zühdi Paşa'nın şairliği de vardır. Ayrıca idadilerde uzun yıllar okutulan ve günümüzde de bastırılan El Mecmuatü'z Zühdiyye fi'l ahkami'd-diniyye adlı, fıkıh meselelerini ihtiva eden bir kitap yazmıştır.
