Tam İlmihâl Se`âdet-i Ebediyye
Önsöz'den:
"(Se’âdet-i Ebediyye), ya’nî (Tam İlmihâl) kitâbımdaki fıkıh bilgileri, Hanefî mezhebine göre yazılmıştır. Bu bilgilerin çoğu, Muhammed Emîn ibni Âbidîn’in (Redd-ül-muhtâr) kitâbının 1272 [m. 1856] senesinde Mısır’da Bulak matbaasında beş cild olarak yapılan baskısından terceme edilmiş, sahîfe numaraları bu baskıya göre bildirilmiştir."
"Kitâblarımızda âyet-i kerîmelerin tercemeleri değil, tefsîrleri ve meâlleri yazılmıştır. Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” bildirdiği ma’nâlara tefsîr denir. Bir kelimenin, Allahü teâlâ ve Resûlullah tarafından açık bildirilmemiş ma’nâlarından, ahkâm-ı İslâmiyyeye uygun olanı seçmeğe te’vîl ve bu ma’nâya meâl denir."
Âyet-i kerîmeyi başka lisâna nakl edince tercemesi denir. Âyet-i kerîmeler kısa ve tam terceme edilemez. İslâm âlimleri, âyet-i kerîmelerin tercemelerini değil, uzun tefsîr ve te’vîllerini bildirmişlerdir. Kitâbıma en çok (Tefsîr-i Mazherî) ve (Tefsîr-i Hüseynî)’deki açıklamalardan aldım. Âyet-i kerîmelerin sıra numaralarını Hâfız Osman’ın “rahmetullahi aleyh” yazdığı Kur’ân-ı kerîme göre koydum."
ÖZET
Tam İlmihâl-Se’âdet-i Ebediyye kitabı, üç kısımdan meydana gelmiştir:
I. kısımda; İslâm dinine nasıl inanılacağı, Ehl-i sünnet itikadı, İslâm dinine iftira edenlere cevaplar, Kur’ân-ı kerîm ve tefsirler, Kur’ân-ı kerîmdeki ilimlerin sınıflandırılması, namazın ehemmiyeti, farzları, abdest, gusül, namaz ile ilgili bütün hususlar, kaza namazları, Cuma ve bayram namazları, zekât, Ramazan orucu, sadaka-i fıtr, yemin ve yemin kefareti, adak, kurban kesmek, hac, mübarek geceler, hicrî ve milâdî senelerin birbirine çevrilmeleri, selâmlaşmak, Muhammed aleyhisselâmın hayatı, mübarek ahlâkı, anne, baba ve dedelerinin mü’min oluşu, Sübhâne Rabbîke âyeti hakkında bilgiler yer almaktadır.
II. kısımda; îman, akıl, kaza-kader, tefsir ve hadis kitapları, hadis âlimleri, Allahü teâlânın isimleri, mezhep, fıkıh, İmâm-ı A’zam hazretleri, Vehhâbîlere Ehl-i sünnetin cevabı, evliyâ ruhlarından faydalanma, bozuk dinler, hurûfîlik, sosyalizm ve sosyal adalet, İslâmiyyet’te nikâh, talâk, süt kardeşlik, nafaka, komşu hakkı, helâl ve haramlar, israf ve faiz, fen bilgileri, tevekkül, müzik ve tegannî, cin hakkında bilgi, bir Müslüman babanın kızına nasihatları, mu’cize, kerâmet, firâset, istidrâc gibi konular yer almaktadır.
III. kısımda; İslâmiyyet’te kesb ve ticaret, bey’ ve şirâ’, alışverişte muhayyerlik, bâtıl, fâsid ve mekruh satışlar, ticarette adalet ve ihtikâr, dinini kayırmak, ihsan, banka ve faiz, şirketler, cezalar, ölüm ve ölüme hazırlık, meyyite hizmetler, ferâiz, meyyit için iskât gibi konular yer almaktadır.
Ayrıca konular arasında, İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin ve oğlu Muhammed Ma’sûm hazretlerinin (Mektûbât) kitaplarından çeşitli mektuplar vardır.
Son bölümde (1020) zatın hâl tercemesi yer almaktadır. Fihrist bölümünde zatlar, kitaplar, mevzular fihristleri vardır.
Bine yakın eserden uzun bir zamanda hazırlanan bu nadide eserde, insanı se’âdete kavuşturacak bütün hususlar yer almaktadır.
