İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Lütfi Sunar’ın yürüttüğü Türkiye’de Çalışma Hayatı ve Meslekler Araştırması tamamlandı. Toplumsal Yapı Araştırmaları Programı (TYAP) kapsamında yürütülen çalışma neticesinde yayımlanan raporda iş hayatının dönüşümü, insanların beklentileri ve farklı mesleklere bakışı ele alındı. 26 ilde 2 bin 711 kişiyle yüz yüze görüşmelere dayanan araştırmayla birlikte mesleklerin toplumsal itibar sıralaması güncellendi ve toplumun çalışma hayatına bakışında yaşanan değişim incelendi. İşte öne çıkan detaylardan bazıları:

ÜCRETLİ ÇALIŞAN SAYISI SÜREKLİ ARTTI
Araştırma raporunda Türkiye’de çalışma hayatına dair üç temel değişim tespit edildi. Birincisi, 1980’lerden bu yana hizmet sektörünün yükselişi. 1980’de 100 kişiden 25’i hizmet sektöründeyken bugün bu sayı 56’ya çıktı. İkinci temel değişim, ücretli veya maaşlı çalışan oranı son yirmi yılda yüzde 48’den yüzde 70’e çıktı. Üçüncü ise hiçbir eğitim gerektirmeyen ve bedensel işlerde çalışanların oranı yüzde 8’den yüzde 14’e yükseldi.

OTORİTE SAHİBİ MESLEKLER REVAÇTA
Ülkemize özgü bir mesleki itibar sıralaması oluşturuldu. 133 mesleğin 1 ile 100 arasında itibar puanları belirlendi. İyi bir kazanç, iyi bir eğitim gerektiren, iş garantisi olan, mesleki otorite kazandıran mesleklerin daha yüksek itibara sahip olduğu açığa çıktı. İtibar sıralamasında ilk 10 meslek sırasıyla tıp doktorluğu, hâkimlik, üniversite profesörlüğü, pilotluk, büyükelçilik, valilik, diş hekimliği, yüzbaşılık, generallik ve avukatlık.

"MAAŞIM YETMİYOR"
İtibar sıralamasında en sondaki meslekler, ütücülük, ayakkabı boyacılığı, çöpçülük, seyyar satıcılık, apartman bakıcılığı, falcılık, gündelik temizlikçilik, hamallık, düzensiz işlerde işçilik şeklinde oluştu. Araştırmada dikkat çekici bir başka bulgu ise "Kazancım bana yetmiyor" diyenlerin oranı yüzde 64 gibi yüksek seviyede yer aldı.

ÖĞRETMENLİK DÜŞÜŞTE
Beş yıl önce 4. sırada olan öğretmenlik 14. sıraya gerileyerek düşüşte başı çekti. Eczacılık da 11’den 24’e indi. Düşüşün iş piyasalarındaki değişen konumlar olduğu görüldü. En fazla sıra kaybı yaşayan meslekler, 51’den 97’ye inen maden işçiliği, 53’ten 96’ya inen çiftçilik, 28’den 65’e inen imamlık oldu. Ayrıca iki kişiden biri yaptığı işin sağlığını olumsuz etkilediğini söyledi.