ÖMER FARUK BİNGÖL

Kripto paralarda son günlerde ciddi kayıplar yaşanıyor. Türkiye’de bu piyasada işlem yapanların sayısının 4 milyon kişi civarında olduğu, toplam portföy büyüklüğünün 1 milyar dolara yakın seyrettiği, günlük işlem hacminin 2-3 milyar dolar arasında değiştiği dikkate alınırsa, yaşanan hareketler oldukça geniş bir kesimi etkiliyor.
Öncelikle dünyada finansal piyasa yatırımlarının artık nasıl yapıldığını hatırlayalım, çünkü benzer tablo kriptolarda yaşanıyor. Genellikle Batı’da ve bazı Asya piyasalarında finansal enstrümanlar oldukça gelişmiş durumda. Şöyle ki, bir yatırımcı, evini teminat gösterip kredi alıyor. Bu kredi ile borsaya yatırım yapıyor. Borsadaki hisselerini rehin göstererek kripto para piyasalarında tekrar kredili işlem yapıyor. Bu işlemi yaparken de 1’e 5, 1’e 10 gibi yüksek kaldıraçlar kullanıyor. Bir ev, tam 4 takla atıyor; kredi, hisse, kripto ve kaldıraç!.. Şimdi, bu zincirin herhangi bir halkasında aksaklık çıkarsa bütün zincir etkileniyor. Kriptolarda son düşüşün ana sebeplerine de kabaca bakacak olursak; kırılan zincir halkalarını rahatlıkla görebiliyoruz:

ELEKTRİK, FED, ENFLASYON...
1- Dünyada yaşanan enerji krizi birçok ülkeyi sarsıyor. “Yüksek elektrik tüketiminin sorumlusu olarak” kripto para madencileri de görülüyor. Ve birçok yerde kısıtlamalarla karşılaşıyorlar. Son olarak bu ülkelere Rusya da eklendi.

2- ABD Merkez Bankası, her geçen gün parasal sıkılaşmaya yaklaşıyor. İlk faiz artışı büyük ihtimalle martta yapılacak. Bu da bütün finansal piyasa enstrümanları gibi ‘kripto’ varlıkları da frenliyor. (Bu kapsamda yarınki FED kararları, kriptolar cephesinde de ilgiyle takip ediliyor.)

3- Yüksek enflasyon sebebiyle dünya genelinde yaşanacak faiz artış süreçleri de, kredili işlemlerin gözden geçirilmesini sağlıyor. Para bolluğu azaldıkça, ‘kripto’da da açık pozisyonlar kapanıyor.

YARI YARIYA GERİLEME!..
Yukarıdaki sebepler ışığında, en büyük kripto para olan Bitcoin’e bakalım;
> Kasım ayında görülen (kabaca) 67.500 dolar zirvesinin neredeyse yarısına kadar düşüş gerçekleşti.
> Cumartesi 34.000 dolara kadar gerileyen fiyatlar, gelen tepkiyle birlikte 36.500 dolara kadar yükseldi.
> Dünkü işlemlerde de (saat 15.00 itibarıyla) 34.000 doların altı test edildi.
> Son bir yıllık grafik tabloyu daha net gösteriyor. Bitcoin, geçen yıl ocak ve temmuz aylarında 28-29 bin dolar desteğine kadar gerilemiş.
> Her iki dipten gelen tepkilerle birlikte Bitcoin, Nisan 2021 ve Ekim-Kasım 2021’de 60 bin doların üzerinde çıkmış.
> Önemli bir ara destek noktası olan 38-40 bin bandı geçen hafta kırılınca, satışlar da hızlanmış.


YASAL UYARI: Burada yer alan bilgi, yorum ve tavsiyeler “Yatırım Danışmanlığı” kapsamında değildir. Kişisel görüşlere dayanmaktadır. Mali durumunuz, risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak sözleşme çerçevesinde sunulmaktadır. Bu nedenle burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmemesi gerekmektedir.

BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Şimdi bu piyasaya meraklı herkes soruyor; bundan sonra Bitcoin fiyatlarında neler yaşanacak? Yükseliş başlayacak mı, yoksa düşüş devam mı edecek? Teknik anlamda dikkatimi çekenleri paylaşıyorum:
> Bitcoin’de haftalık hareketli ortalamanın bulunduğu 37.900 dolar seviyesi, tepki alımlarında ilk hedef olarak takip edilecek.
> Bu seviyenin hızlı ve kalıcı olarak geçilmesi hâlinde, Bitcoin’de 38-44 bin dolar ara bölgesine doğru hareketlenme yaşanabilir.
> Şayet fiyatlar 38 bini aşamaz ve yeniden satışlar başlarsa, ilk destek olarak 34 bin dolar takip edilecek.
> Bu desteğin kırılması hâlinde ise uzun vadeli yatay destek noktası olan 28-30 bin bandına kadar geri çekilme riski ihtimal dâhilinde olacak.

Kabaca 67.500 olarak kabul edebileceğimiz kasım ayındaki zirve noktalarının oldukça altında seyreden Bitcoin’de, FED beklentisinin “büyük ölçüde satın alındığını” ve fiyatlara dâhil olduğunu söyleyebiliriz. Bugün itibarıyla “FED riski” kaynaklı satışların önemli bir kısmının gerçekleştiğini söylemek mümkün. Bundan sonra kripto özelinde ek bir olumsuzluk yaşanmadıkça; 28-30 bin dolar ana desteği üzerinde teknik olarak “konsolidasyon süreci” ve “dip çalışması” yaşanacak gibi görünüyor. Ancak Bitcoin’in “merkeziyetsiz” bir kripto varlık olduğunu hatırlatalım. Burada her an her şeyin yaşanabileceği riskinin de göz önünde bulundurulması özellikle gerekiyor. Çünkü temel anlamda ciddi belirsizlikler var. Yukarıda da yazdığımız gibi; enerji krizi sebebiyle kriptolar daha ne kadar ve ne şiddetle hedef alınacak? Burada kredili işlem büyüklüğü ne kadar? Bunlar bilinmiyor.

İYİ ŞEYLER DUYMAK İSTEYEN!..
Öte yandan;
> Birçok küresel şirketin, kripto varlıklara yatırım yaptığını biliyoruz. Bu, onlara güven duyulduğunun bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
> Mart ayı ile birlikte kuzey yarım kürede kış mevsiminin etkileri azalacak, enerji talebi üzerindeki baskılar hafifleyecek. “Kripto madencilikteki enerji tüketimi” daha az dikkat çekebilir.
> “Metaverse” âleminde ve “NFT” işlemlerinde kripto paralar geçerli. Bu kullanım alanlarının genişlemesi, kriptoların geleceği için de bir dayanak gibi görülüyor.

Bitcoin sert çakıldı: 6 ayın en düşük seviyesine geriledi Bitcoin sert çakıldı: 6 ayın en düşük seviyesine geriledi Bitcoin, bir süredir devam eden düşüş trendinden kurtulamadı. Öyle ki; Temmuz 2021'den bu yana kaydedilen en düşük seviyeye geriledi.
Kripto parada battı, sosyal medyada paylaşıp intihar etti Kripto parada battı, sosyal medyada paylaşıp intihar etti İstanbul Kağıthane'de 22 yaşındaki üniversite öğrencisi, kriptodan zarar ettiğini sosyal medya hesabından duyurarak kendini apartmanın camından boşluğa bıraktı. Hayatını kaybeden gençten geriye sosyal medyadan paylaştığı intihar mektubu kaldı.