CANAN ERASLAN

Ramazan ayı, bu gece sahura kalkılmasıyla başlıyor. Ülkemizde yapılan araştırmalar gösteriyor ki, ramazan ayında gıda alışverişi yüzde 50'ye varan oranda artıyor. Bu artış, birçok fırsatçının da iştahını artırıyor, deyim yerindeyse; ekmeğine yağ sürüyor. Alışverişin arttığını görenler sebep olsun olmasın sattığı gıda ürününün fiyatını artırıyor.
Her birimiz tüketiciyiz. Alışveriş özellikle benim için sadece alışveriş değil, bir inceleme-araştırma gezisi gibi şekilleniyor. Algıda seçicilikten olsa gerek, bir markette gördüğüm ürünün fiyatı artmışsa, not etmeye bile ihtiyaç duymadan fark ediyorum hemen hemen bütün kadınlar gibi. Çünkü kadın profesyonel hayatta neyle uğraşırsa uğraşsın, mutfağından ve alışverişinden sorumludur. Zamları, fiyat indirimlerini hemen fark eder. Bu hafta çıktığım alışverişte gördüm ki, artık buruşmuş olan portakal, soyduğunuzda suyu çekilmiş mandalinada bile fiyat artışı vardı.
Göbek marul tabir ettiğimiz ürünün fiyatı neredeyse ikiye katlanmış. Maydanoz, nane gibi ürünlerin demet içeriği azalmış ama fiyatı yüzde 50 artmış. Bakliyat artmış, indirim marketlerindeki peynirlerin fiyatı yüzde 30'a varan oranda zamlanmış. Ulaşım maliyeti mi arttı, sel ya da don mu görüldü, hava sıcaklığı düştü de verim mi azaldı?
Hayır... Hiçbiri yok. Sadece fırsatçılık var. Bunun için bizler de elimizdeki en büyük güç olan tüketim gücümüzü kullanarak bu fırsatçıları etiketleyelim. Fırsatçılardan alışverişi keselim. O yeşillik tabir ettiğimiz ürün solacak, portakal elma çürüyecek biz almazsak. Kesmekle kalmayalım, Ticaret Bakanlığının ALO 175 ihbar hattına da bildirimde bulunalım.

FİYAT ARTIRMAK İÇİN YARIŞTALAR
¥ Geçtiğimiz hafta 6,80 TL olan portakal bu hafta 8,50 TL.
¥ 7 lira olan mandalina 9-10 liraya çıkmış.
¥ 1,5 lira olan maydanoz 2,50, 4,90 TL olan göbek marul 8,50 TL'ye çıkmış. İçinde 10 dal bulunan nanenin demeti 2 liradan 3 liraya yükselmiş.
¥ 10 liralık mercimek 13 lira, 14 liralık fasulye 18 lira.
¥ İndirim marketlerinin tamamında 18,90 TL olan 600 gramlık market markalı peynirin fiyatı, anlaşıldığını hiç gizlemeyen şekilde 22,80 TL'ye yükselivermiş.
¥ 1 kiloluk yine market markalı zeytin 18 liradan 21 liraya yükselmiş durumda.

LİSTESİZ ÇIKMAYALIM VE ONA RİAYET EDELİM
¥ Her yıl tekrarlansa da yine söylemekte yarar var; alışverişe listeyle çıkmalı, listeye riayet edilmeli.
¥ İnsan oruçluyken hiç yemeyeceği şeyleri bile almak isteyebilir. Bunun için iftara yakın alışverişe çıkmamalı.
¥  Alışveriş sırasında mutlaka fiyat etiketlerine dikkat etmeli, alışveriş sonunda alışveriş fişinden fiyat kontrolü yapılmalı.
¥  Miktar da önemli. Meyve ve sebzeyi, ekmeği kesinlikle ihtiyaçtan daha fazla almamalı. Birçok ekmek fırını 24 saat açık.
¥  Dünyada 1 milyar aç insan olduğunu düşünüp, ona göre alışveriş yapmalı, çöpe yiyecek atmamalıyız. Meyveyi, sebzeyi taneyle alma imkânı varken, bunu değerlendirmeliyiz.
¥  Alışverişe çıkmadan önce hangi ürünü nereden daha ucuza alacağınızı araştırın. Birkaç parça üründe bile alışverişin yüzde 20'sini bedavaya getirebilirsiniz.
¥  Alışverişe fiziki olarak çıkacaksanız, öncesinde internetten alacağınız ürünlerin fiyatlarını karşılaştırın. Birbirine yakın çok sayıda market var. Yağı birinden, bakliyatı diğerinden alabilirsiniz.
¥  Her alışverişte tasarruf edilecek 20 liranın, toplamda ne kadar önemli bir büyüklük olduğunu hatırlamalıyız.