Hadis âlimlerinden. İsmi Abbas bin Muhammed el-Haşimî'dir. Benî Haşim'in azatlık kölesi olup aslen Harezmlidir. Künyesi Ebü'l-Fadl'dır. 185 (m. 801)'de doğdu. 271 (m. 884)'te Safer ayının ortasında bir Salı günü vefat etti. Sa'id bin Âmir ed-Dabî, Esved bin Âmir eş-Şazan, Ahves bin Cevab, İshak bin Mansur, Hüseyin bin Ali el-Ca'fî, Hüseyin bin Muhammed el-Mervezî, Halid bin Muhalled, Ebu Davud Tayalisî, Abdurrahman bin Mus'ab el-Kettan, Abdullah bin Yezid, Yahya bin Ebu Bekr el-Kirmanî ve birçok âlimden ilim öğrenmiş ve hadis almıştır. Ya'kub bin Süfyan, Ebü'l-Abbas bin Şüreyk el-Fakih, İbn-i Ebüddünya, İbn-i Ebu Hatim, el-Begavî, Ebu Ca'fer bin el-Behterî ve birçok âlim de ondan ilim öğrenmiş ve rivayette bulunmuşlardır.
İbn-i Ebu Hatem, Mesleme, İbn-i Hibban ve Nesaî onun sika (sağlam, güvenilir) bir ravi olup, salih ve her şeyi ile doğru bir zat olduğunu söylemişlerdir. İmam-ı Esam ise; “Benim üstadlarım onun rivayet ettiği hadis-i şeriflerde herhangi bir noksanlık görmedikleri gibi rivayetlerini de tasvip etmişlerdir.” buyurdu. Halili, onun adaleti hususunda bütün hadis imamlarının ittifak ettiklerini, fakat rivayet ettiği hadis-i şeriflerin Buharî ve Müslim'de bulunmadığını beyan etmiştir. Onun rivayet ettiği hadis-i şerifler Sünen kitaplarında (Sünen-i İbn-i Mace, Sünen-i Nesaî, Sünen-i Ebu Davud, Sünen-i Tirmizî) mevcuttur. Yahya bin Main'den öğrenmiş olduğu bilgileri yazdığı, hadis ricalini (âlimlerini, ravilerini) anlatan büyük bir cilt kitap telif etmiştir.
Abbas bin Muhammed Ebu İtab, Şu'be, Muaviyebin Kurre, o da babasından rivayet etti: Sa'd bin Mes'ud'un ökçeleri çok ince olduğundan bazı kimseler buna gülüyorlardı. Bunun üzerine Peygamberimiz; “Onun ince ökçeleri, mizanda (terazide) Uhud Dağı'ndan daha ağır gelir.” buyurdu.
