Şafiî mezhebi fıkıh alimlerinden. Künyesi, Ebü’l-Kasım olup; adı, Ali bin Muzaffer bin Hamza bin Zeyd bin Hamza bin Muhammed el-Hüseynî ed-Debusî’dir. Ed-Debusî hazretleri Buhara ve Semerkand arasında kalan Debbusiyye köyünden dir. Ebü’l-Kasım Zeynelabidin bin Ali hazretlerinin en küçük oğlu Hüseyin’in soyundan dır.
Ali bin Muzaffer, kadr-ü kıymeti yüksek bir zat olup; fıkıh, usul-i fıkh, lügat, nahiv ve daha birçok ilim dallarında âlimdi. Bağdat’ta, kendisi için kurulmuş mecliste hadis-i şerif öğretti. Daha sonra 479 (m. 1086) senesi Cemaziyelevvel ayında ilim tahsil ettiği Nizamiye Medresesi’nde ders vermeye başladı. Vefatına kadar orada kaldı. Zamanın fen ilimleriyle beraber din ilimlerinde de âlim olan ed-Debusî 487 (m. 1094) senesi Cemaziye-lahir ayında Bağdat’ta vefat etti.
Ed-Debusî hazretleri, Ebu Amr Muhammed bin Abdülaziz el-Kantarî, Ebu Sehl Ahmed bin Ali Ebiverdî, Ebu Mes’ud Ahmed bin Muhammed el-Becelî ve birçok âlimden ilim öğrenip hadis-i şerif rivayet etti. Kendisinden ise; Abdülvehhab el-Enmatî, Ebu Ganim Muzaffer el-Burucirdî, Ebü’l-Berekat İbnü’s-Sekatî ve birçok âlim ilim öğrenmiş ve hadis-i şerif rivayet etmiştir.
Ebü’l-Berekat İbnü’s-Sekatî onun için: “O, Şafiî mezhebinde büyük bir âlimdir. Nizamiye Medresesi’nde okudu. Kur’an-ı Kerim, hadis, fıkıh, usul-i fıkh, lügat ilimlerini tahsil etti. İçtihat makamına yükselip, meselede müctehit oldu. Münazara ilminde mütehassıstı. Son derece güzel ders verirdi.” demektedir.
İbnü’n-Neccar ise; “Ed-Debusî fıkıh alimlerinin büyüklerindendir. Fıkıh ve usul-i fıkhta mütehassıs olup, münazara ilmi âlimiydi. Son derece kerem sahibi, tertemiz yaratılışlı ve huyu güzel bir zattı.” demiştir.
