Mekke-i Mükerreme’de yetişen tarihçi ve Şafiî mezhebi âlimlerinden. İsmi Ali bin Abdülkadir’dir. Sevgili Peygamberimizin soyundandır. Taberî diye meşhur olmuştur. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekte olup Mekkei Mükerreme’de doğdu. 1070 (m. 1659) senesinde orada vefat etti. Mualla Kabristanı’nda defnedildi.
Mekke-i Mükerreme’de küçük yaşında ilim tahsiline başladı. İlk öğrenimini babasından gördü. Kur’an-ı Kerim’i ezberledi ve tecvid ilmini öğrendi. Zamanının âlimlerinin ders meclislerinde bulunup aklî ve naklî ilimleri tahsil etti. Sistemli ve düzenli bir eğitim ve öğretimden sonra yüksek ilmî derecelere ulaştı. İlim öğretmeye ve ders vermeye başladı. Dinî konularda kendisine sorulan sorulara cevap vermekle ve fetva vermekle meşgul oldu.
Bu sırada birçok kıymetli eserler telif etti. Ali Taberî, fazilet ve güzel ahlâk sahibi, zeki, ileri görüşlü, aklî ve naklî ilimlerde derin âlimdi. Tarih ilminde özel ihtisası vardı. Mekke tarihi ve meliklerle ilgili geniş incelemeleri vardır. Güzel söz ve şiir söylemek hususunda mahirdi. 224 (m. 839)’da Taberistan’da doğup 310 (m. 923)’te Bağdat’ta vefat eden Tarihü’l-Ümem kitabının sahibi Ebu Ca’fer Muhammed bin Cerir Taberî ile bu Taberî’yi karıştırmamalıdır.
Eserleri: Yazmış olduğu kıymetli eserlerden bazıları şunlardır:
1- Tarihü’l-Mekkî: Mekke-i Mükerreme şehrinin, Harem-i şerifin, Kâbe-i Muazzama’nın ve Harem-i şerif içinde bulunan diğer kısımların tarihçesini bildiren bir eserdir.
2- Teracimü’l-Hulefa ve’l-müluk: Hazreti Ebu Bekr-i Sıddîk’tan müellifin zamanına kadar olan sultan ve melikleri ihtiva etmektedir.
3- El-Ahvalü’l-mualleme fî vuku-i Kâbeti’l-Muazzama
4- Tuhfetü’l-kiram
5- El-Cevahirü’l-munazzama bi fazileti’l-Kâbeti’l-Muazzama
6- Risaletün fî beyani’l-İmareti’l-vakıa: 1039 senesinde Kâbe-i Muazzama’nın yıkılmasından sonra 1045 senesindeki tamiri, kapısının değiştirilmesi ve tarihçesinden bahseder.
7- Şerhü’s-sudur ve tenvirü’lkulub fi’l-a’lami’l-mükeffire li’l-müteehhir ve’l-mütekaddim mine’z-zünub
8- Şinnü’l-gare alâ maini-i nasbi’s-sitare li-Kâbe
9- Fevaidü’nneyl bi fedaili’l-hayl
10- El-Kavlü’l-kafî ve’l-cevabü’ş-şafî
