Osmanlı âlimlerinden. Doksanyedinci Osmanlı şeyhülislamıdır. İsmi Mehmed Arif’tir. Seksenaltıncı şeyhülislam Arapzade Mehmed Ataullah Efendi’nin oğludur. Arapzade diye bilinir. 1151 (m. 1738) senesinde İstanbul’da doğdu. 1241 (m. 1826)’da orada vefat etti. Çarşıkapı’da Sinan Paşa Medresesi haziresinde medfundur.
Çocukluğundan itibaren ilim tahsiline yönelip babasından ve zamanının diğer âlimlerinden aklî ve naklî ilimleri tahsil etti. Tahsilini tamamladıktan sonra bazı kadı vekilliklerinde bulundu. Hariç rütbesine ulaştı. Daha sonra Mekke-i Mükerreme kadısı oldu. Hac ibadetini ifa edip Sevgili Peygamberimizin mübarek kabrini ziyaret ettikten sonra 1208 (m. 1793)’te İstanbul kadılığına getirildi. 1210 (m. 1795)’te Anadolu, 1215 (m. 1800)’de Rumeli kazaskerliğine yükseltildi. Bir ara vazifeden alındıysa da 1222 (m. 1807)’de tekrar Rumeli kazaskerliğine iade edildi. Bu sırada Üçüncü Sultan Selim Han’ın saltanatının son seneleriydi. Kabakçı Mustafa isyanı İstanbul’un huzur ve emniyetini bozmuştu. Devleti ve milleti bu asinin tasallutundan kurtarmak ve ayaklanmayı bastırmak için Alemdar Mustafa Paşa kumandasındaki 15.000 kişilik ordu İstanbul’a geldi. Bu sırada Üçüncü Sultan Selim Han tahttan indirilmiş, yerine Dördüncü Sultan Mustafa Han padişah olmuştu.
Padişah olan Dördüncü Mustafa Han, Arapzade Mehmed Arif Efendi’yi 1223 (m. 1808)’de şeyhülislamlık makamına getirdi. Yedi gün sonra Sultan Dördüncü Mustafa Han tahttan indirilip yerine ikinci Mahmud Han padişah oldu. 7 gün Dördüncü Mustafa Han, 18 gün ikinci Mahmud Han zamanında olmak üzere, toplam 25 gün şeyhülislamlık vazifesinde bulunan Arapzade Mehmed Arif Efendi, Sultan İkinci Mahmud Han tarafından vazifeden alındı, yerine Salihzade Ahmed Es’ad Efendi getirildi. Mehmed Arif Efendi evinde, ilim, ibadet ve güzel yazı yazmakla meşgul iken vefat etti.
Arapzade Mehmed Arif Efendi, âlim ve fazilet sahibi bir zattı. Ta’lik çeşidinde güzel yazı yazmakta üstaddı. Her sene yeni bir Kur’an-ı Kerim’i yazar, Peygamber Efendimizin Ravda-i Mutahharasına hediye edilmek üzere gönderirdi. Kaynaklarda eseriyle ilgili bilgiye rastlanmamıştır.
