Hanefî mezhebi fıkıh ve tefsir âlimi. Ayasuluk’ta (bugünkü Selçuk) doğup yetişti. Babası Ayasuluk kadısıydı. O yüzden “Ayasuluk Çelebisi Oğlu” denmekle tanındı. Daha sonraları “Ayasuluk Çelebisi” ona isim oldu. Bu adla tanındı.
Isparta’da Erteguş Atabey medresesinde ders okudu. Sonra Bursa’ya gitti. Zamanın meşhur âlimlerinden Molla Yegan’dan ilim tahsil etti. Din ve fen ilimlerinde kendisini yetiştirdi. Bursa’da çeşitli medreselerde müderrislik yapıp birçok ilim ehline feyiz verdi.
Fatih devrinin meşhur âlimlerinden Hocazade Muslihuddin Bursevî ve Kutb-i Zaman diye meşhur olan Molla Ayas, talebeleri arasındaydı. Ayasuluk Çelebisi dokuzuncu hicrî asırda Bursa’da vefat etti.
Ayasuluk Çelebisi Mehmed Efendi, gece gündüz ilim öğrenmek ve talebelerine ilim öğretmekle meşgul olurdu. Allahü Teala’nın emir ve yasaklarına riayet etmeyi, Resul-i Ekrem’in örnek ahlâkıyla ahlâklanmayı, Selef-i Salihîn’in doğru yolunda tam bir istikamet üzere bulunmayı kendisine şiar edinmişti. Çok ibadet eder, emr-i ma’rûf yaparak, insanlara Allahü Teala’nın emir ve yasaklarını öğretmeye gayret ederdi.
Pek çok kıymetli esere haşiye ve şerhler yazan Ayasuluk Çelebisi Mehmed Efendi, İbnü’s-Sa’ati Ahmed bin Ali Baalbekî’nin Mecmaü’l-bahreyn ve Mülteqa’n-Nehreyn adlı eserini şerh etti. Fahreddin-i Razî’nin Tefsir-i Kebir’ini kısaltarak telhis etti. Burhaneddin Mergınanî hazretlerinin Hidaye adlı eserini de şerh etti.
