Hadis, kıraat ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi, Ebü'l-Hasan olup; ismi, Muhammed bin Ahmed bin Muhammed bin Hasan bin Ali bin Hüseyin bin Harun'dur. Berdanî ve Feradî nisbet edildi. Emin lakabı verildi. Berdan'da 388 (m. 998) yılında doğdu. Bağdat'a gidip orada yerleşti. 469 (m. 1076) yılında vefat edip; Ahmed bin Hanbel hazretlerinin de kabrinin bulunduğu Bab-ı Harb'deki mezarlığa defnedildi.
Hadis, kıraat ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimi.
Berdanî'nin rivayet ettiği bir hadis-i şerifte Resulullah Efendimiz; “Altını, altınla satmayınız. Ancak misli misline satınız. Onların bir kısmını da, bir kısım üzerine ziyade etmeyiniz. Darp olunmuş gümüşü de, gümüş ile satmayınız. Ancak misli misline satınız. Onun bir kısmını bir kısım üzerine arttırmayınız. Onlardan gayb olanı, hazır olan şeyle satmayınız.” buyurdu. Bu hadis-i şerifin meşhur olan rivayeti ise şöyledir: “Altını altın ile, gümüşü gümüş ile, buğdayı buğday ile, arpayı arpa ile, hurmayı hurma ile, tuzu da tuz ile misli misline, dengi dengine, eli eline (tehirsiz) satınız.”
İlim öğrenmek için seyahatlere çıkan Muhammed Berdanî; Ebü'l-Hasan bin Rizkaveyh, Ebü'l Hüseyin bin Büşran ve kardeşi Ebü'l-Kasım, Ebü'l-Fadl Temimî ve kardeşi Ebü'l-Ferec, Ebü'l Hasan bin Mahled, Ebu Ali bin Şazan, Berkanî ve daha birçok âlimden ilim öğrenip, hadis-i şerif dinledi. Birçok ilimde söz sahibi oldu. Fıkıh ve hadis ilimlerindeki üstünlüğü ile tanındı. Bilhassa miras hukuku ile ilgili hükümleri yani feraiz ilmini çok iyi bilirdi. Gittiği her yerde gördüklerine İslamiyetle ilgili bir şeyler anlatıp öğretmeye gayret ederdi. Yalnız Allahü tealanın rızasını kazanmak için çalışır, dünya malına hiç ehemmiyet vermezdi. Geçimini kitap yazarak temin ederdi. Oruç tutulması haram olan beş gün hariç, otuz yıl devamlı oruç tuttu. Geceleri hep ibadet ederdi. Berdanî'den birçok âlim ilim öğrendi, hadis-i şerif rivayet etti. Bunların en meşhurları; başta onun ilim meclislerini hiç kaçırmayan oğulları Ebu Ali ve Ebu Yasir olmak üzere, Kadı Ebu Bekr bin Abdülbakî ve Hafız Ebu Muhammed Semerkandî'dir.
Birçok kıymetli kitap yazdı. Faziletü'z-zikr ve'd-dua adlı eserini oğlu Ebu Ali nakletti. Talebelerine okutup, istifade etmelerine sebep oldu. Berdanî'nin rivayet ettiği bir hadis-i şerifte Resulullah Efendimiz; “Altını, altınla satmayınız. Ancak misli misline satınız. Onların bir kısmını da, bir kısım üzerine ziyade etmeyiniz. Darp olunmuş gümüşü de, gümüş ile satmayınız. Ancak misli misline satınız. Onun bir kısmını bir kısım üzerine arttırmayınız. Onlardan gayb olanı, hazır olan şeyle satmayınız.” buyurdu. Bu hadis-i şerifin meşhur olan rivayeti ise şöyledir: “Altını altın ile, gümüşü gümüş ile, buğdayı buğday ile, arpayı arpa ile, hurmayı hurma ile, tuzu da tuz ile misli misline, dengi dengine, eli eline (tehirsiz) satınız.”
