Hadis âlimlerinden. Tabiîn'dendir. Medine'de doğmuştur. Doğum tarihi bilinmemektedir. Hicretin 189 (m. 804) senesinde Medine'de vefat etmiştir.
Deraverdî nisbesinin nereden geldiği hakkında birkaç rivayet vardır. Deraverdî'nin Horasan'a bağlı bir köy olduğu veya İran'da Derabcird köyünün yanlış telaffuzu ile meydana geldiği söylenir. Aslen İsfehanlı olması ve ziyaretçilerine Farsça olarak “ender-aver” (içeri gir) dediği için bu ismi aldığı da söylenmiştir. Asıl adı ve künyesi Ebu Muhammed Abdülaziz bin Muhammed bin Ubeyd'dir.
Medine'de ilim tahsil etmiştir. Hadis rivayet ettiği zatlar; Zeyd bin Eslem, Şüreyk bin Abdullah, Yahya bin Sa'id el-Ensarî, Hişam bin Urve, Amr bin Ebu Amr, Sevr bin ed-Deylî, Hamidü't-Tavil, Cafer-i Sadık gibi âlimlerdir. Kendisinden de Şu'be, Sevrî, İbn-i İshak, İbn-i Mehdi, İbn-i Vehb, Vekî bin Cerrah, Davud bin Abdullah gibi pek çok âlim hadis rivayet etmiştir.
İmam-ı Malik, Ali bin Medinî ve Yahya bin Main, Deraverdî'nin sika (güvenilir) bir ravi olduğunu bildirmişlerdir. İmam Buharî senette bir raviye daha yer vererek ondan rivayette bulunmuştur.
Abdülaziz bin Muhammed'in A'la bin Abdurrahman'dan, onun da Ebu Hüreyre'den rivayet ettiği bir hadis-i şerif şöyledir: “İnsan öldüğü zaman amel defteri kapanır. Ancak üç sınıf kimsenin amel defteri kapanmaz. Sadaka-i cariye (hayırlı eserler) bırakanın, faydalı ilim bırakanın ve salih evlat yetiştirenin.” Osman bin Affan abdest aldı ve; “Resulullah'ın benim abdestim gibi abdest aldığını gördüm.” dedi. Sonra da kendisi şöyle buyurdu diye nakletti: “Her kim böylece abdest alırsa, geçmiş günahları affolunur. Kıldığı namazla, mescide kadar yürümesi de (kendisine) nafile (ibadet) olur.”
