DÜRRÎ MEHMED EFENDİ

DÜRRÎ MEHMED EFENDİ Osmanlılar zamanında yetişen Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden, altmış ikinci Osmanlı şeyhülislamı
A- A+

Osmanlılar zamanında yetişen Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Altmış ikinci Osmanlı şeyhülislamıdır. İsmi Mehmed'dir. Babasının ismi İlyas'tır. Doğum yeri ve tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 1149 (m. 1737)'de İstanbul'da vefat etti. Üsküdar'da Karacaahmed Kabristanı'nda Miskinler Tekkesi yakınındaki Yeşilkapı Mezarlığı'na defnedildi.

Zamanının âlimlerinden aklî ve naklî ilimleri tahsil etti. İlimde yüksek dereceye ulaştıktan sonra çeşitli medreselerde müderrislik yapıp talebe yetiştirdi. Kazasker Abdülkadir Efendi'ye damat oldu. Fıkıh ilminde ihtisas sahibi olup kadılık mesleğine yöneldi. Halep kadılığı vazifesinde bulundu. 1121 (m. 1709)'da Halep kadılığından Mısır-Kahire kadılığına nakledildi. 1129 (m. 1716)'da Mekke-i Mükerreme, 1132 (m. 1719)'da İstanbul kadılıklarına tayin edildi. 1138 (m. 1725)'te Anadolu kazaskerliğine getirildi. 1143 (m. 1730)'da Rumeli kazaskerliği vazifesine yükseltildi. Sultan Birinci Mahmud Han tarafından, Şeyhülislam İshak Efendi'nin vefatı üzerine, 1147 (m. 1734)'te şeyhülislamlık vazifesine tayin edildi. 1 yıl 5 ay 13 gün bu yüksek vazifeyi doğruluk ve adaletle yerine getirdi. Felç hastalığına tutulup imza atamayacak derecede rahatsızlandı. Padişah Birinci Sultan Mahmud Han tarafından, imza yerine mühür kullanmasına izin verildi. Ancak ihtiyarlığı ve hastalığı sebebiyle vazife yapamayacak duruma geldiğinden, 1148 (m. 1736)'da vazifeden ayrılıp emekli oldu. Üsküdar'daki evinde istirahate çekildi. 1149 (m. 1737)'de tutulduğu felç hastalığından kurtulamayarak vefat etti.

Dürrî Mehmed Efendi; aklî ve naklî ilimlerde derin âlim, insaf ve merhamet sahibi, ince ruhlu, güzel ahlâk sahibi bir zattı. Sultan Birinci Mahmud Han zamanında yaklaşık bir buçuk sene şeyhülislamlık vazifesini adalet ve doğrulukla yürüttü. Dürrîzade ailesi, devletin ilmiye teşkilatını uzun müddet ellerinde tutmuştur. Yetmiş ikinci şeyhülislam Dürrîzade Mustafa Efendi oğlu, seksen beşinci şeyhülislam Mehmed Ataullah Efendi ve Seksen yedinci şeyhülislam Mehmed Arif Efendi torunlarıdır. Dürrîzade ailesinden daha sonra birçok kazasker ve kadılar da yetişmiştir. Bu aileden en son yetişen, yüz yirmi sekizinci şeyhülislam Dürrîzade Abdullah Efendi'dir. Dürrî Mehmed Efendi'nin, kaynaklarda eserine rastlanmamıştır.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları