Evliyanın büyüklerinden. İsmi, Muhammed bin Abdülhâlık ed-Dineverî olup, künyesi Ebu Abdullah'tır. İslamiyete uymaktaki gayreti ve talebeleri manevî yönden yetiştirmek bakımından zamanındaki evliyanın en üstünlerindendir. Tasavvuf yolundakilere ait ilimlerde bilgisi çok fazlaydı. Bu yola gönül verenler için lüzumlu edepleri ve muhabbetleri çok güzel bilir ve anlatırdı. Medine-i Münevvere ile Şam arasında bulunan ve Vadii'l-kura denilen yerde iki sene ikamet etti. Sonra Dinever'e döndü ve orada vefat etti. Dördüncü asırda yaşadığı hâlde vefat tarihi bilinmemektedir.
Ebu Abdullah Dineverî zaman zaman başından geçen hadiseleri anlatırdı. Birini şöyle anlattı: “Bir defasında birisini gördüm. Tek ayağı vardı. Uzun bir yolculuğa çıkmıştı. Aksayarak gidiyordu. Ona; “Bu hâlin nedir? Bu kadar uzak yere nasıl gidersin? Bu hâlinle nasıl yolculuğa çıktın?” dedim. Bana; “Sen Müslüman mısın?” diye sordu. “Evet” dedim. Bana; “Peki sen Allahü tealanın Kur'an-ı Kerim'de mealen; “Biz hakikaten insanoğlunu şan ve şeref sahibi kıldık. Onları karada ve denizde taşıdık. Kendilerine güzel rızıklar verdik. Yine onları yarattıklarımızın bir çoğundan üstün kıldık.” (İsra suresi: 70) ayeti kerimesini okudu ve taşıyan o olduktan sonra bize ne düşer.” dedi. Bunun üzerine onun emin, tevekkül sahibi biri olduğunu anladım.”
Ebu Abdullah Dineverî buyurdu ki: “Küçüklerin, büyüklerle beraber olmak, onların sohbetinde bulunmak arzuları, akıllılıktır. Büyüklerin, küçüklerin sohbetine rağbet etmesi de, zelillik ve ahmaklıktır.” “Tasavvuf yolunda bulunan bazılarının üzerlerinde kıymetli elbiselerin bulunması seni şaşırtmasın. Onlar batınlarını (içlerini) iyice temizlemeden evvel, gördüğün o kıymetli ve süslü elbiseleri giymezler.” “Nefsini hayırlı şeylerle meşgul eyle. Aksi hâlde o seni kötü şeylerle meşgul eder.” Kendisine çok konuşmanın zararları soruldu. “Çok söz, iyilikleri yer bitirir. Hatta yer, kurutur. Tıpkı kuru arazinin suyu yuttuğu gibi olur.” buyurdu.
