EBU ABDURRAHMAN MUKRÎ

Abdullah bin Yezid el-Adevî el-Kesir el-Ömerî Mekke'nin hadis ve kıraat âlimlerinden ve Tebe-itabiîn'in büyüklerinden
A- A+

Mekke'nin hadis ve kıraat âlimlerinden ve Tebe-i tabiîn'in büyüklerinden. Hadis âlimleri sika (güvenilir) olduğunda ittifak ettiler. Ebu Abdurrahman künyesi ve el-Mukrî nisbetiyle meşhur olan Abdullah bin Yezid el-Adevî el-Kesir el-Ömerî'nin aslen Basra veya Ehvaz'dan olduğu rivayetleri vardır. Hazreti Ömer'in oğullarının azatlık kölelerindendir. Tabiîn'in büyüklerinden ders aldı. Basra ve Mekke'de yetmiş seneden fazla Kur'an-ı Kerim okuttu. Birçok âlim ve muhaddis kendisinden hadis-i şerif rivayet etti. Bazı rivayetlerde yüz on yaşında iken 213 (m. 828) yılında Mekke'de vefat ettiği bildirildi. Kehmes bin Hasan, Musa bin Ali bin Rebah, İmam-ı A'zam Ebu Hanife, İbn-i Avn, Sa'id bin Ebu Eyyub, Abdurrahman bin Ziyad bin En'am, el-Leys, İbn-i Lühey'a, Harmele bin İmran, Şu'be ve diğer birçok âlimlerden ilim öğrenip hadis-i şerif rivayet etti. Ebu Abdurrahman el-Mukrî'den İmam-ı Buharî, Ahmed bin Hanbel, İshak bin Raheveyh, Ali bin el-Medinî, Ebu Hayseme, Ebu Bekr bin Ebu Şeybe, Ebu Kudame, Abd bin Humeyd, Muhammed bin Abdullah bin Numeyr, Muhammed bin Yahya bin Ebu Ömer, Harun el-Hammal, Muhammed bin Hamid el-Muradî, Yahya bin Musa el-Belhî, İbrahim bin Abdullah bin Münzir es-Sana'î, Hasan bin Ali el-Hilal, Hamid bin Yahya el-Belhî, Seleme bin Şebib, Abdullah bin Cerrah el-Kuhistanî, Ubeydullah bin Ömer el-Kavarirî, Ahmed bin Nasren-Nişaburî, Muhammed bin Yunus en-Nesaî ve kendi oğlu Muhammed bin Abdullah bin Yezd ve daha birçok âlim ve muhaddis ilim tahsil edip hadis-i şerif rivayet etti. Hadis ve kıraatta “Mekke'nin şeyhi.” olarak bildirilen el-Mukrî için Ebu Hatim “Saduk” derken, Nesaî, Halilî, İbn-i Sa'id, İbn-i Hibban, İbn-i Kani Mekkî gibi hadis âlimleri de sika olduğunda ittifak ettiler.

Ebu Abdurrahman el-Mukrî hazretlerinin, Ehadisü Ebu Abdurrahman Mimma Vafeka'l İmamı Ahmed adında içinde hadis-i şerifler yazılı on beş yapraklık bir risalesi mevcuttur. Risale Kahire'de Zahiriye Kütüphanesi'ndedir. Ebu Abdurrahman el-Mukrî, gecelerini ibadetle, gündüzlerini hadis ve kıraat öğreterek geçirirdi. Hadis-i şerif rivayeti hususunda çok titiz davranır, sağlam olduğuna inanmadığı hiç kimseden bir şey nakletmezdi. Kendisinden hadis-i şerif okuyanları araştırır, ehli olmayana hadis rivayet etmezdi. Yanlış hadis rivayet etmekten çok korkar, çok dikkatli davranırdı. İbn-i Mübarek'in; “El-Mukrî, piyasaya yeni çıkmış halis altın gibiydi.” buyurduğunu el-Mukrî'nin torunlarından Ebu Sa'd es-Saffar rivayet etti. Muhammed bin Asım el-İsfehanî de el-Mukri'nin; “Yaşım yüze yaklaştı. Bu zamana kadar, otuz altı sene Basra'da, otuz beş sene Mekke'de cem'an (toplam) yetmiş bir sene Kur'an-ı Kerim okuttum!” buyurduğunu rivayet etmektedir. Müslim'de Abdullah bin Zeyd el-Mukrî'den rivayet edilen hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz; “Ey kalbleri çeviren Allah'ım! Bizim kalblerimizi itaatine çevir!” diye dua etti. Ebu Eyyub-i Ensarî hazretlerinin rivayet ettiği ve el-Mukrî'nin naklettiği hadis-i şerifte Resulullah Efendimiz; “Allah yolunda bir sabah veya akşam yürüyüşü, üzerine güneş doğmuş ve batmış her şeyden daha hayırlıdır.” buyurdu. Abdullah bin Amr bin As'dan naklen rivayet ettiği hadis-i şerifte Resul-i Ekrem Efendimiz; “Allah yolunda ölüm, her şeye keffaret olur, yalnız borç müstesna!” buyurdular.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları