EBU BEKR ZÜBEYDÎ

Muhammed bin el-Hasan bin Abdullah bin Müzhic ez-Zübeydî Hadis ve nahiv âlimlerinden
A- A+

Hadis ve nahiv âlimlerinden. İsmi, Muhammed bin el-Hasan bin Abdullah bin Müzhic ez-Zübeydî olarak tanınmıştır. Nahiv ilminde bilgisi çok fazlaydı. Peygamberimizin hayatını anlatan siyer ve tarih ilimleri ile, fen ilimlerinde büyük bir âlimdi. İlminin çokluğunu gösteren eserleri mevcuttur. Aslen Humusludur. Bu şehrin ordusunun askerlerindendir. Humus Şam'a bağlı bir yerleşim yeriydi. O zamanki savaşlar sebebiyle Humus'tan ayrılıp Endülüs'ün Kurtuba şehrine gidip yerleşti. 379 (m. 989) senesinde İşbiliyye'de vefat etti. Aynı gün öğle namazından sonra, oğlu Ahmed tarafından cenaze namazı kıldırılarak defnedildi. Vefat ettiği zaman 63 yaşındaydı.

Ebu Bekr ez-Zübeydî, zamanının en meşhur hadis, tarih, edebiyat ve nahiv âlimlerindendir. Fen bilgilerini de çok iyi öğrenmişti. Bu sahada kıymetli kitaplar yazmıştır. Hadis ilmini; Kasım bin Esbag, Sa'id bin Meclun ve Ahmed bin Sa'id'den öğrendi. Endülüs emiri olan Hakem el-Müstensır-billah kendisinden sonra tahta geçecek olan oğlu veliaht Hişamü'l-Müeyyid-billah'ın yetiştirilmesi için, Ebu Bekr ez-Zübeydî'yi vazifelendirdi. Ebu Bekr ez-Zübeydî, veliaht Hişam'a fen ilimlerini ve Arap dili gramerinin inceliklerini öğretti. Emir tarafından İspanya'nın şimdiki Sevilla şehri olan İşbiliyye'ye kadı tayin edildi. Orada ayrıca emniyet vazifesinde de bulundu.

Nahiv ilminde çok kıymetli eserleri vardır. Bunlardan başlıcaları şunlardır:

El-Vadıh: Arapça'nın gramer kaidelerini ihtiva eden kıymetli bir eserdir.

El-Ebniyye: Arapça'nın nahiv bilgilerini öğretmektedir.

Muhtasaru kitabi'l-ayn

Tabakatü'n-nahviyyin ve'l-lügaviyyin bi'ş-şarkı ve'l-Endülüs: Nahiv ve lügat âlimlerinden Şark'ta ve Endülüs'te, Ebü'l-Esved ed-Düelî zamanından, kendi hocası olan Ebu Abdullah-ı Nahvî'ye kadar yetişenlerin hayatları hakkında geniş bilgi vermektedir

Lahnü'n-nahv

Hetkü süturi'l-mülhidîn

Ebu Bekr Zübeydî'nin Muhtasaru kitabi'l-ayn adlı yazma eserinin unvan sayfası. Kahire'de Ezher Kütüphanesi'nde bulunmaktadır.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları