Kıraat, tefsir, nahiv, hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi Ebu Ma'şer olup; ismi Abdülkerim bin Abdüssamed bin Muhammed bin Ali bin Muhammed'dir. Aslen Taberistanlı olduğu için Taberî nisbet edildi. Kattan lakabı verildi. Mekke'de yerleşti ve orada 478 (m. 1085) yılında vefat etti.
Küçük yaşta Kur'an-ı Kerim'i ezberleyip, din ve alet (yardımcı) ilimlerine temel olan bilgileri öğrenen Ebu Ma'şer Taberî, birçok ilim merkezini dolaşarak oradaki âlimlerin ilminden istifade etti. Harran'da Ebü'l-Kasım Ali bin Muhammed bin Ali Zeydî'den, Mekke'de Ebu Abdullah Kazerunî'den, çeşitli yerlerde; İbn-i Nefîs, Hüseyin bin Muhammed İsfehanî ve Ebu İshak Sa'lebî'den kıraat ve tefsir ilimlerini tahsil etti. Kadı Ebü't-Tayyib Taberî, Ebu Abdullah bin Nazif, Ebu Türab bin Abdullah, Tunus'ta; Ebu Abdullah bin Yusuf'tan hadis-i şerif öğrendi. Ebü't-Tayyib Taberî ve daha birçok âlimden fıkıh ilmini tahsil etti.
Çeşitli memleketleri dolaşarak, ilimde yüksek bir seviyeye geldikten sonra Mekke'de yerleşti. Kıraat ilminde Mekkelilerin imamı oldu. Mekke'ye gelen ve orada ikamet eden Müslümanlara yıllarca kıraat dersi verdi. Taliplerine Tefsir-i Sa'lebî, Tefsir-i Nakkaş adlı tefsirleri ve Müsned-i İmam-ı Ahmed adlı hadis kitabını açıkladı. İnsanlara, Şafiî mezhebi fıkıh bilgilerinin inceliklerini öğretti. İlmi; ehline öğretir, ehli olmayanın kendisinden istifadesine izin vermezdi. Talebelerine maddi yardımda bulunur, onların mali sıkıntı sebebiyle ilim tahsilinden uzak kalmalarını istemezdi.
Vaktini ilim öğrenmek ve öğretmekle geçirir, çok ibadet ederdi. Allahü tealanın rızası için olmayan bir iş ve sözden şiddetle kaçar, O'nun emrine muhalif iş yapmaktan çok korkardı. Tatlı dili, güler yüzü ve her biri bir düstur olan güzel sözleriyle insanlara nasihatlarda bulunur, onların Cehennem ateşinden kurtulmaları için çalışırdı. Huzur ve saadetin Allahü tealanın emir ve yasaklarına uymak ve O'nun bildirdiklerini, uygun şekilde insanlara yaymakla mümkün olabileceğini söylerdi. İslamiyet’i doğru olarak öğrenmeyenin, başkalarına öğretmesinin mümkün olmayacağını bildirir, dini doğru olarak Ehl-i Sünnet âlimlerinden veya kitaplarından öğrenmek gerektiğini anlatırdı.
Çeşitli ilimlerde birçok talebe yetiştiren Ebu Ma'şer Taberî'den ilim öğrenip rivayetlerde bulunanlar arasında; İbrahim bin Mesih, Ebu Bekr Muhammed bin Abdülbakî Ensarî, Hasan bin Ömer Taberî, Halef bin Nehhar, Ebu Ali Arca' ve daha birçok âlim vardır. Hasan bin Halef, Muhammed bin İbrahim, Mansur bin Hayr ve daha birçok âlim ondan kıraat ilmi tahsil etti. Talebeleri de hocaları gibi, öğrenmiş oldukları güzel ilimleri insanlara öğretmeye gayret ettiler.
Eserleri: Yetiştirmiş olduğu yüksek ilim sahibi talebeleri yanında, pek kıymetli eserleri vardır.
1- Et-Telhis fi'l-kıraati's-seman: Taberî'nin en meşhur eseridir. Sekiz kıraat âliminin kıraatlerini anlatır. 1039 (1629-30)'da istinsah edilen bir nüshası Berlin'de bulunmaktadır.
2- Kitabü Süki'l-arûs: Kıraate dair meşhur ve garîb 1500 rivayet ve tariki ihtiva ettiği kaydedilmektedir.
3- El-Câmi' fi'l-kıraati'l-aşr: 739 (1338-39)'da istinsah edilen bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Hasan Hüsnü Paşa 42 numarada 95 varak olarak bulunmaktadır.
4- El-Muhtasar fî ifradi kıraati'l-İmam Ebî Amr bin el-A'la: 591 (1195)'de istinsah edilen bir nüshası Dublin'de bulunmaktadır.
5- Uyunü'l-mesâil.
Taberî'nin kaynaklarda adları zikredilen diğer eserlerinden bazıları şunlardır: 1- Kitabü'r-reşâd fî şerhi'l-kıraati'ş-şazze,
2- Tabakatü'l-kurra,
3- Kitabü'l-aded,
4- Ta'dadü'l-ây,
5- Tefsîrü Ebî Ma'şer.
