Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden. İsmi Ahmed bin İbrahim bin Ömer bin Ferec bin Ahmed bin Sabur el-Farusî el-Vasıtî olup; künyesi Ebü'l-Abbas'tır. İzzeddin el-Farusî diye tanınır. Aslen, Irak'ta, Dicle Nehri kenarında, Vasıt ile Mezar şehirleri arasında bulunan Farus kasabasındandır. 614 (m. 1218) senesi Zilkade ayında Vasıt şehrinde doğdu. 694 (m. 1295) senesinde Zilhicce ayının başlarında orada vefat etti.
Farusî, daha çok küçük denecek yaşta ilim tahsiline başladı. Babasından Kur'an-ı Kerim okumasını öğrendi. İlim öğrenmek için çok seyahatler yaptı. Vasıt, Bağdat, İsfehan, Dımaşk (Şam) ve başka yerlerde meşhur âlimlerin sohbetlerinde bulundu. Mekke ve Medine'de uzun zaman kaldı. Hüseyin bin Ebü'l-Hasan bin Sabit et-Tibî, Ömer bin Kerem ed-Dineverî, Ebü'l-Hasan el-Kati'î, Ebu Ali Hasan bin ez-Zebidî, Enceb bin Ebü's-Se'ade, Ebü'l-Hasan bin Ravzebe, Ahmed bin Ebü'l-Feth bin el-Meydanî, Hüseyin bin Mahmud es-Salhanî, İsmail bin Ebü'l-Yüsr ve daha birçok âlimden ilim öğrendi, hadis-i şerif rivayet etti. Tasavvuf yolunda kendisini, zamanın en büyük evliyasından olan Şihabeddin-i Sühreverdî hazretleri yetiştirip mezun etti.
Farusî hazretleri, Berzalî ve başka birçok büyük zata hocalık etti. Çeşitli yerlerde bulundu. Şam'a geldiğinde, ilim öğrenmek isteyen talipler, hatta ilim sahibi âlimler bile sohbetine koştu. Zahiriyye, Nasıriyye ve Necibiyye medreselerinde ders verdi. Şam'ın en büyük ve en meşhur camisi olan Emeviyye Camii'nde hatiplik yaptı. Bir zaman sonra oradan ayrılarak Şam kafilesi ile birlikte hacca gitti. Kitapları pek fazla olduğundan, yanında götüremedi ve birine emanet etti. Haccını yaptıktan sonra Irak kafilesi ile Irak'a, doğum yeri olan Vasıt'a döndü. Vefat edinceye kadar orada kaldı. Vasıt'a geldiğinde kendisine dediler ki: “Önceleri Mekke ve Medine'de bulunuyordunuz. Sonra Şam'a geldiniz. Daha sonra hacca gittiniz. Hacdan sonra da Vasıt'a geldiniz. O mukaddes yerleri nasıl terk ettiniz?” Bunlara cevaben buyurdu ki: “Rüyamda Resulullah Efendimizi gördüm. Bana “Vasıt'a git! Orada vefat edersin ve babanın yanına defnolunursun.”
Birgün talebelerini toplayıp; “Haklarınızı helal ediniz! Sefere çıkmak istiyoruz.” dedi. Talebeler hayret edip, başlarını önlerine eğdiler. Bunun üzerine buyurdu ki: “Salı günü Şiraz'a gitmek üzere yola çıkmak istiyorum. Ama zannediyorum ki, o gün öleceğim ve Şiraz'a gidemeyeceğim.” Hakikaten de dediği gün vefat etti.
Ebü'l-Abbas İzzeddin el-Farusî, tefsir, fıkıh, hadis, kıraat, belagat ve diğer ilimlerde çok yüksek âlimdi. İlim öğrenmekte, ilmini arttırmakta çok gayretliydi. Öğrendiği ilmi yaymakta, talebeleri terbiye edip yetiştirmekte pek mahirdi. Hitabeti çok kuvvetli, sözleri gayet tesirliydi. Abid ve zahit bir zattı. Devamlı ibadetle meşgul olur, Allahü tealanın rızası bulunmayan bir işe kat'iyyen yaklaşmazdı. İslam'ın güzel ahlâkının ve faziletlerinin kendisinde toplandığı çok yüksek bir zattı. İrşadü'l-Müslimin, li tarikatı Şeyhü'l-Müttekîn adlı eseri basılmıştır.
Birgün İbn-i Hişam Camii'nde insanlara namaz kıldırmak için mihraba geçtiğinde, iftitah tekbiri almadan evvel, sağ tarafına döndü ve; “Dışarı çık ve gusül abdesti al!” buyurdu. Kimse çıkmadı. İkinci defa aynı şeyi söyledi. Yine çıkan olmadı. Üçüncü defa söyleyip yine çıkan olmayınca; “Ey Osman! Dışarı çık ve gusül abdesti al!” buyurdu. Bunun üzerine saftan bir kimse çıktı. Dışarı gidip gusül abdesti aldı ve geri döndü. Ebü'l-Abbas hazretlerinden özür diledi. Osman ismindeki bu kimse salih bir zattı. Anlatıldığına göre bu zat, uykudan uyandığında çamaşırında yaşlık bulmuştu. Bunun gusül gerektirip gerektirmeyeceğini anlayamamıştı. Nihayet gusül gerekmeyeceğine kanaat getirip, gusletmemiş idi. Namaza dururken, Ebü'l-Abbas hazretleri isim söylemeyerek; “Dışarı çık ve gusül abdesti al!” buyurunca, bu zat, başka birine hitap edildiğini düşündü. Nihayet ismi ile söyleyince, kendi hâlinin guslü icab ettirdiğini anlayıp çıktı ve gusül abdesti alıp ondan sonra geldi.
