Fıkıh, nahiv ve lügat âlimi. İsmi Kasım bin Hüseyin bin Muhammed el-Harezmî olup künyesi Ebu Muhammed'dir. Lakabı Sadrülefadıl'dır. Aslen Harezmli olan Kasım bin Hüseyin, 555 (m. 1160) senesinde doğdu. Güzel ahlâk sahibi, güler yüzlü, hoş sohbet bir zattı. 617 (m. 1220) senesinde Moğollar tarafından şehit edildi.
Kasım bin Hüseyin; Ebü'l-Feth Yasir bin Abdüsseyyid el-Mutarrızî, Burhaneddin Nasır ve zamanının büyük âlimlerinden fıkıh ilmini tahsil etti.
Harezmî zamanında bozuk itikat sahipleri çoğalmıştı. Kendisi şöyle anlatır: “Bir gün ben, hareketsizce oturan, yaşlılık alametleri yüzünden açıkça anlaşılan bir âlime; “Mezhebin nedir?” diye sordum. O da; “Ben Hanefî mezhebindenim. Harezmli değilim. Buhara'da ilim tahsil ettim. Oranın büyük âlimleri ile görüştüm ve sohbetlerinde bulundum.” dedi. Bunun üzerine ben onun Mu'tezilî denilen bozuk fırkadan olmadığını ve bu durumdan çok uzak kaldığını anladım.”
Eserleri
Kasım bin Harezmî fıkıh, nahiv ve lügat ilmine dair birçok eser yazmıştır. Bazıları şunlardır:
-
1Şerhü'l-Mufassal
-
2Şerh-i Sıktü'z-zend
-
3Et-Tevdih fî şerhi'l-makamat
-
4Lehcetü'ş-şer'i fî şerhi el-fazili'l-fıkh
-
5Şerhü'l-müfred ve'l-müellef
-
6Hulvetü'r-reyyahin fi'l-muhadarat
-
7Acaibü'n-nahv
-
8Şerhü Ebniyye
-
9Ez-Zevaya ve'l-habaya fi'n-nahv
-
10El-Muhassal li'l-muhassala fi'l-beyan
