Hadis imamı. İsmi, Hasan bin Sabbah bin Muhammed el-Bezzar el-Bağdadi olup, künyesi Ebu Ali el-Vasıti'dir. Bağdat'ta doğmuş olup, yine Bağdat'ta 249 (m. 863)'te Rabiülahır ayında vefat etmiştir.
Büyük hadis âlimi olan Hasan bin Sabbah, Süfyan bin Uyeyne, Ebün-Nasr, Veki bin Cerrah, Velid bin Müslim, Zeyd bin Habbab, İshak bin Yusuf el-Ezrak, Ca'fer bin Avn, Ravh bin Ubade, Ebu Usame, Ahmed bin Hanbel, Ali bin el-Medini ve daha birçok âlimden ilim almış, hadis-i şerif öğrenmiştir. İmam-ı Buhari, Ebu Davud, Tirmizi, İbrahim el-Harbi, Ebu Bekr el-Bezzar, Ebu Bekr bin Asım, Abdullah bin Ahmed, İbn-i Naciye, Ali bin Abdülaziz el-Begavi, Ebu Bekr es-Sagani (Muhammed bin İshak), Ebu İsmail et-Tirmizi ve birçok âlim de Hasan bin Sabbah el-Bezzar'dan hadis-i şerif öğrenmiş ve rivayet etmişlerdir.
İmam-ı Ahmed bin Hanbel; “Ebü'l Ali el-Vasıti'nin rivayetlerini yazınız. O sikadır (sağlam ve güvenilir) ve sünneti iyi bilir. Onun hayır işlemediği hiçbir günü yoktur.” buyurur, onun çok kıymetli, amel-i salih işliyen, çok hayır yapan, mübarek bir zat olduğunu her yerde beyan ederdi.
Ebu Hatim; “Hasan bin Sabbah Ebu Ali el-Vasıti hadiste saduk (ravide aranan şartların hepsini haiz ve çok doğru) bir zat olup, Bağdat'ta kadr-ü kıymeti pek çoktur.” buyurdu. İmam-ı Nesai ise, onun, Bağdat'ta hadis aldığı üstatların ve kendisinin salih, kıymetli zatlar olduğunu söylemiştir. İbn-i Hibban da onu sika raviler arasında zikretmiştir. Son derece haramlardan sakınan, dünyaya kıymet vermeyen, şüphelilerden daima uzaklaşarak yaşayan Ebu Ali Vasıti, insanların hayırlılarından idi.
Hıfzının sağlamlığı, İslamiyeti yaşmaktaki çok fazla gayreti sebebiyledir ki, rivayet etmiş olduğu hadis-i şerifler, Buhari, Müslim ve Sünen kitaplarında yer almıştır. Buhari ve Müslim'de bu zattan başka üç tane daha Bezzar geçmektedir ki, onlara bu isim kumaş ticareti yaptıklarından verilmiştir. Diğerleri Muhammed bin Seken el-Bezzar, Bişr bin Sabit el-Bezzar ve Halef bin Hişam el-Bezzar el-Mukri'dir. Bu dört zata el-Bezzaz-ı Bizazeyn denilir. Hepsinin de rivayetleri uygun olup, Buhari ve Müslim hepsini aynı derecede kabul etmişlerdir.
Herkese iyiliği emreden ve kötülükten nehyeden (yasaklayan) Ebu Ali el-Vasıti, zamanının halifesi Me'mun'a da, emri bil-ma'ruf yapmıştır. Buyurdu ki: “Üç defa halife Me'mun'un yanına girdim. Başımı kaldırdım ve ona iyiliği emrettim. Beni böyle konuşmaktan menetti. İkinci defa girdiğimde, yine iyiliği emrettim. Bana; “Sen iyiliği mi emrediyorsun?” dedi. “Hayır fakat kötülükten menediyorum.” dedim. Bunun üzerine beni sopa ile dövdükten sonra serbest bıraktılar. Üçüncü defa yanına çıktığımda bana; “Sen Hazreti Ali hakkında, kötü şeyler mi söylüyorsun?” diye sordu. “Allahü teala, benim efendim, seyyidim Hazreti Ali'ye ve senin efendine rahmet etsin. Ben Yezid'e söğmüyorum. Çünkü, o senin amcanın oğludur. Kaldı ki, benim efendim Hazreti Ali'ye mi söğeceğim.” cevabını verdim. Halife Me'mun; “Yolunu açınız.” dedi, bende serbestçe çıktım gittim.”
O zaman meşhur bir fitne olan ve Mu'tezile fırkasının Ehl-i Sünnet akaidine uygun olmayan “Kur'an-ı Kerim mahluktur.” bozuk inançlarını kabul etmeyip, İmam-ı Ahmed bin Hanbel gibi Ehl-i Sünnet itikadını muhafaza ve müdafaa etti. Bu yüzden işkencelere maruz kalmış ve daha sonra Anadolu taraflarına hicret etmişti. Bu fitne kalktığı zaman, o vefat etmişti. Hasan bir Sabbah el-Bezzar'ın Kitabü's-Sünen isimli bir hadis kitabı vardır.
