Şafiî mezhebi fıkıh ve hadis âlimi. Künyesi, Ebü'l-Fadl olup; ismi, Abdullah bin Abdan bin Muhammed'dir. Memleketine nisbetle Hemedanî denildi. Doğum tarihi bilinmeyen Ebü'l-Fadl, 433 (m. 1041) yılında Hemedan'da vefat etti.
Temel din bilgilerini öğrendikten sonra, çeşitli şehirlere gidip ilim tahsil eden Ebü'l-Fadl Hemedanî, İbn-i Habbab, Osman bin Kattan, Ebu Hafs Kettanî ve daha birçok âlimden ilim tahsil etti. Hocalarından duyduklarını yazdı, sonra ezberleyip zihnine yerleştirdi. Hadis-i şerif ilmi ve Şafiî fıkhında âlim oldu. Allahü tealanın dinini öğrenmek ve öğretmek için çok çalıştı. Hadis ilminde sika (güvenilir) olup, fıkıh ilminde Hemedan'ın en ileri gelen âlimiydi. İnsanların meselelerini hâlleder, fetva verirdi. Pek çok talebe yetiştirdi. İnsanlara vaaz ve nasihatlarda bulunur, Allahü tealanın emir ve yasaklarına uyup, Resulullah'a tâbi olmalarını teşvik ederdi. Bütün bu çalışma ve gayretleri, yalnız Allahü tealanın rızasını kazanmak içindi. Dünya malına ehemmiyet vermez, eline geçenden ihtiyacı kadar istifade eder, fazlasını fakirlere sadaka olarak dağıtırdı.
Kendisinden ilim öğrenip rivayette bulunanlar arasında; Salih bin Ahmed, Ahmed bin Ömer, Hüseyin bin Abdüs, Ali bin Hüseyin ve daha birçok âlim vardır. Talebeleri de hocaları gibi yalnız Allahü tealanın rızası için çalıştılar. Doğudan akın akın gelen Türk dalgalarının, din-i İslam'ı öğrenmeleri için gayret ettiler. Bu mübarek insanların talebelerinden birçoğu, Anadolu'nun Müslüman Türkler tarafından fethine katıldılar. Malazgirt zaferinde Alparslan'ın askerleri arasında, köhnemiş Bizans'ın karşısında kahramanca çarpıştılar. Bu mübarek insanların yetiştirdikleri talebeler de, insanlara dinlerini öğreterek, dünya ve ahirette huzurlu olmaları için gayret ettiler.
Ebü'l-Fadl Hemedanî'nin birçok eseri vardır. Bunlardan Şafiî mezhebi fıkıh hükümlerini ihtiva eden, Şera'itü'l-ahkam adlı kitabı meşhurdur.
Muhammed bin Osman anlatır: “430 (m. 1038) yılında Türkler tarafından Hemedan işgal edildi. Ebü'l-Fadl bin Abdan'ı esir aldılar. Onun İbn-i Abdan olduğu anlaşılınca, onlardan biri; “Ona eziyet etmeyin, fakat o yalan söylemez. Bize malının yerini söylesin.” dedi. O da; “Şu kuyuda hırka içinde 25 dinar var.” dedi. Onlar onu çıkarmak istedilerse de çıkaramadılar.”
