Kıraat, tefsir, kelam, fıkıh, nahiv âlimi. İsmi Abdülvahid bin Ahmed bin Ali bin Aşir bin Sa'd Ensarî olup künyesi Ebu Muhammed'dir. Aslen Endülüslü olup 990 (m. 1582) senesinde Fas'ta doğdu. 1040 (m. 1630)'da orada vefat etti.
İbn-i Aşir'in yazdığı El Mürşidü'l-mu'in ale'd-darurî min ulumiddin adlı eserinin kapak sayfası. Fethü'l Mennani'l-mervi bi mevridi'z zaman fî resmi'l Kur'an adlı eserinin yazma nüshasının ünvan ve giriş sayfası. Eser Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 7260'da kayıtlıdır.
İbn-i Aşir Fasî, Fas'ta yetişti. Talebesi Muhammed bin Ahmed bin Muhammed, hocası hakkında şöyle anlatır. “İbn-i Aşir Fasî çok ibadet eder, haramlardan sakındığı gibi, dinde şüpheli olan şeylerden de sakınırdı. Muhtelif ilimlerde mütehassıstı. Kur'an-ı Kerim'i, meşhur âlim Ebu Abbas Ahmed bin el-Fakih, Osman Lemtî ve daha başka âlimlerden okudu. Kıraat-i seb'ayı; Ebu Abbas Ahmed bin Kefif, Fas müftüsü ve hatibi Ebu Abdullah Muhammed Şerif Mürrî'den öğrendi. Nahiv ve diğer ilimleri; Fas müftülüğü yapan Ebu Abdullah Muhammed bin Kasım Kassar Kaysî, nahiv âlimi Ebü'l-Fadl Kasım bin Ebü'l-Afiye, hadis ve fıkıh âlimi Ebü'l-Abbas Ahmed bin Muhammed, Kadı Ebü'l-Hasan Ali bin İmran, Fas müftülerinden Ebu Abdullah Hevarî, Ebu Abdullah Muhammed bin Ahmed Tüceybî, Fas kadısı Ebü'l-Fadl Kasım bin Muhammed Ebü'n-Na'im Gassanî ve başkalarından öğrendi. 1008 (m. 1599) senesinde hacca gittiği zaman hadis ilmini; İbn-i Aziz Kassar, İbn-i Kadı ve daha başka şark âlimlerinden aldı. İbn-i Aşir Fasî; fıkıh, hesap, feraiz, mantık, beyan, aruz, tıp ve daha başka ilimlerde mütehassıstı. Allah yolunda muharebelere katıldı. İtikaf yapar, gecenin bir kısmını ibadetle geçirirdi.”
Eserleri: İbn-i Aşir Fasî'nin yazmış olduğu eserlerden bazıları şunlardır:
1- El-Mürşidü'l-mu'in ale'd-darurî min ulumiddin: Manzum bir Malikî ilmihalidir. 314 beyittir. Çeşitli şerhleri yapılan eser 1317'de Fas'ta basılmıştır.
2- El-Kafî fi'l-kıraati,
3- Fethü'l-Mennani'l-mervi bi mevridi'z-zaman fî resmi'l-Kur'an,
4- Şerhun alâ Muhtasar-ı Halil fî fürui'l-fıkhı'l Malikî,
5- El-İ'lan bi tekmili mevridi'z-zaman fî resmi'l-baki min kıraati'l-eimmeti's-seb'ati'l-a'yan: Fethü'l-Mennan'a yazılmış 46 beyitlik bir tekmiledir.
6- Tenbihü'l-hullan ale'l-i'lan: El-İ'lan adlı eserinin şerhi olup 1995'te Beyrut'ta basılmıştır.
7- Risale fî ameli rub'i'l-müceyyeb,
8- Manzume fi'l-fıkh,
9- Şifaü'l-kalbi'l-carih,
10- Manzume fi'l-itba' ve'l-tevkid.
