İBN-İ CEDA UKBERÎ

Ali bin Hüseyin bin Ahmed bin İbrahim bin Ceda Hanbelî fıkıh ve cedel âlimi.
A- A+

Hanbelî fıkıh ve cedel âlimi. Künyesi, Ebü'l-Hasan olup; ismi, Ali bin Hüseyin bin Ahmed bin İbrahim bin Ceda'dır. Memleketine nisbetle Ukberî denildi. Dedelerinden Ceda'ya nisbetle İbn-i Ceda diye tanındı. 469 (m. 1076) yılında vefat etti. Bağdat'ta Ahmed bin Hanbel hazretlerinin yakınına defnedildi.

Ebu Ali bin Şazan, Ebu Ali bin Şihab, Berkanî, Ebü'l-Kasım Hırakî ve daha birçok âlimden ilim öğrendi. Fıkıh ilmini, Tabakat-ı Hanabele müellifinin babası Sa'id'den okudu. Fıkıh ve usul ilimlerinde meşhur oldu. Fıkıh, cedel ve diğer ilimlerde birçok kitap yazdı. İnsanlara emr-i ma'rûf, nehy-i ani'l-münker yapmayı, yani Allahü tealanın emir ve yasaklarını insanlara bildirmeyi çok severdi. Bildiklerini, insanların anlayabilecekleri şekilde anlatırdı. Arapçanın inceliklerine vakıf olması, din ilimlerinde yüksekliği, meseleleri açık bir dille anlatması, günahlardan sakınması, dünya malına ehemmiyet vermemesi ve Allahü tealadan çok korkması sebebiyle, insanlar onu çok severdi. Bu sevgileri hep Allahü tealanın rızası içindi. Çünkü İbn-i Ceda'nın insanlara verecek dünya malı yoktu. Yalnız insanların ahiretini kurtarmak için nasihatlarda bulunur, dinlerini öğretmeye çalışırdı. Çok oruç tutar, vaktinin çoğunu ilim öğrenmek, öğretmek ve namaz kılmakla geçirirdi. Vefatı da namaz kılarken olmuştu.

İnsanlara ilim öğretmek için çırpınan İbn-i Ceda'dan birçok kimse istifade etti. Kadı Ebu Bekr, Ebu Mansur Kazzaz, Hafız Mekkî Rumeylî ve daha birçok âlim ilim öğrendi. Onlar da, hocaları gibi insanlara dinlerini öğretip, Cehennem ateşinden kurtarmaya gayret ettiler. Kendisi anlatır: “Hibetullah Taberî'yi rüyada gördüm. “Allahü teala sana nasıl muamele etti?” diye sordum. “Beni mağfiret etti.” dedi. “Seni hangi sebeple mağfiret etti?” dedim. “Sünnet sebebiyle (dinimizin emir ve yasaklarına uymam ve onları insanlara anlatmam sebebiyle).” diye cevap verdi.”

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları