Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Ahmed bin Ömer bin Muhammed bin Ebü’r-Rıza el-Hamevî’dir. Künyesi Ebü’l-Hüseyin olup Şihabeddin lakabı ile tanınırdı. 750 (m. 1349) yılı civarında Hama’da doğdu. Kur’an-ı Kerim ilimlerinde derin bir âlimdir. Şafiî mezhebi fakihlerinin büyüklerindendi. Üç defa Halep kadılığına tayin edildi. Kıymetli eserleri ve şiirleri vardır. 791 (m. 1389) senesinde Kahire’ye götürülürken Maarre-Kefertab arasındaki Hanuşeyhun’da öldürüldü.
İbn-i Ebü’r-Rıza, önceleri Halep’te otururdu. Orada fıkıh ve diğer ilimlerle meşgul oldu. Hama Kalesi hatipliğini yapan Allame Şerefeddin Ya’kub’dan ilim tahsil etti. Sonra Şam’a gitti. Şam’daki kıraat âlimlerinden Kur’an-ı Kerim’in kıraatini (okunuşunu) öğrendi. Oradan Kahire’ye geçti. Kahire’de uzun müddet ilim tahsili ile meşgul oldu. 770 (m. 1368) senesinden sonra Halep’e kazasker olarak döndü. Darüladl’de müftülük yapardı. Orada, fetvalarından çok istifade ettiler. Sonra Halep kadılığına tayin edildi. Ahlâkı ve ilmi en çok methedilenlerden oldu.
İbn-i Acemî’nin torunu Hafız Burhaneddin el-Halebî diyor ki: “Zeka, ilim, deha ve hafıza bakımlarından Şam’ın bir tanesiydi. Sözlerinin sağlamlığı, ilminin çeşitliliği ve kıraat, tefsir, meani, beyan, bedî, aruz, nazım ve nesirde üstad oluşu bakımlarından zamanındaki âlimlerin bir tanesiydi. Fıkıh ve usulde derin bir âlimdi. Hadis ilminde bütün ezberledikleri tamdı. Nerede ise Müslim’in şerhini ve Hattabî’nin Me’âlimü’s-Sünen’ini ezberlemişti. Tıp ilminde ve ilaç bilgisinde üstad kabul edildi. Bu konuda eşsizdi. Devamlı mescitte otururdu. Ancak zarurî bir ihtiyacı olursa dışarı çıkardı. Akıllı ve tedbirli bir kimseydi. İlme çok rağbet gösterirdi. Ailesinden çok kimse de böyleydi. İlim sahiplerinin huzurunda, kimseyi öne geçirmezdi. Ailesi dışındakilerden hocamız Siraceddin el-Belkinî de onun derecesinde yüksek bir âlimdi. Onun nefis, kıymetli eserleri vardır.”
Eserleri:
1-En-Nasıh ve’l-mensuh,
2-Ikdü’l-bikr fî nazmi garibi’z-zikr,
3-Mefahiretün beyne’sseyfi ve’l-kalem,
4-El-Kavaid ve’l-işarat fî usuli’l-kıraat: Şam’da 1987’da neşredilmiştir.
5-Kitab fî fünuni’l-Kur’an.
