İlk İslam tarihçisi, meşhur siyer âlimi ve muhaddis. İsmi Muhammed bin İshak bin Yesar el-Muttalibî olup, künyesi Ebu Abdullah'tır. (Kendisine Ebu Bekr de denilmiştir.) Dedesi Yesar, Kays bin Mahreme bin el-Muttalib'in kölesidir. Halid bin Velid, Aynü'ttemr'de onu esir almış ve Medine'ye getirmiştir. İbn-i İshak Medine-i Münevvere'de 85 (m. 740) doğmuştur. Gençliğinde çok güzel bir delikanlı idi. Medine-i Münevvere'de İmam-ı Malik ile ilmî müzakerelerde bulundu. Sonra 115 veya 119 yılında Medine-i Münevvere'den ayrılarak, sırayla Mısır, Kufe, Cezire, Rey, Hire'ye ve ordan da Bağdat'a gelip son olarak buraya yerleşti. Burada meşhur Siyer kitabını yazdı ve 151 (m. 768)'de vefat etti.
Bağdat'ın doğusundaki Hayzuran Kabristanı'na İmam-ı A'zam'ın kabri yakınlarına defnedildi. İbn-i İshak hazretleri, Eshab-ı Kiram'dan Enes bin Malik, Tabiîn'den Sa'id bin Müseyyeb ve Ebu Seleme bin Abdurrahman ile görüşmüştür. Babasından ve amcası Musa'dan, Fatıma binti Münzir, Kasım, Ata bin Ebu Rebah, A'rec, Muhammed bin İbrahim et-Teymî, Amr bin Şerahil, Şa'bî, Nafî, Ebu Ca'fer el-Bakır, Zührî, İkrime bin Halid el-Mahzumî ve daha birçok hadis âliminden hadis öğrenmiştir. Cerir bin Hazm, İbrahim bin Sa'd, Ziyad bin Abdullah, Abdüla'la Eş-Şamî, Muhammed bin Seleme El-Harranî, Ya'la bin Ubeyd, Şu'be, Süfyan bin Uyeyne, Süfyan-ı Sevrî ve daha birçok âlimler de ondan hadis-i şerif rivayetinde bulunmuşlardır.
Muhammed bin İshak'ın yazmış olduğu Siret-i Resul kitabı. Siretü'n Nebeviyye adıyla Almanya'da bastırılmıştır.
İbn-i İshak'ın kabri Bağdat'ta İmam-ı A'zam'ın türbesi yakınında bulunan Hayzuran Kabristanı'ndadır.
Muhammed bin İshak'ın yazmış olduğu Siret-i Resul kitabı çok meşhur olup, bu kitabı İbni Hişam şerh ederek Tehzib-i siyer-i İbni İshak demiş ve Almanya, Westenfeld'de bastırmıştır. Siret-i Resul kitabını çok kimseler şerh etmiştir. Bunlar arasında Aynî ve Süheylî meşhurdur. Buna Ravdü'l-ünf de denir. Ayrıca Kitabü'l-mubtedi el-halk, Kitabü'l-hülefa, Kitabü'l-Megazî, Kitabü'l-Mebde' ve Kısas-ü Enbiya gibi kitabları da vardır. İmam-ı Ahmed bin Hanbel; “Muhammed bin İshak'ın hadisleri hasendir (güzeldir).” buyurmuştur. Şu'be bin Haccac ise; “İbn-i İshak hadiste müminlerin emiri idi.” demiş; Süfyan bin Uyeyne de; “İbn-i İshak yaşadığı müddetçe Medine'de ilim yok olmaz.” buyurmuştur.. İmam-ı Buharî de İbn-i İshak'tan bahsetmiş, onun sika (güvenilir) olduğunu söylemiş fakat ondan hadis almamıştır. İmam-ı Şafiî; “Kim megazi ilminde derinleşmek bu ilmin inceliklerini öğrenmek isterse, muhakkak ki o, İbn-i İshak'ın çocuklarındandır (yani İbn-i İshak bu ilimde çok büyük âlimdir).” buyurmuştur. Yahya bin Sa'id El-Kattan, İbn-i İshak'ın sika (güvenilir) bir ravi olduğunu söylemiştir. İmam-ı Müslim, Malik bin Enes'e olan tutumundan dolayı sadece recm ile ilgili bir hadis almış, diğer rivayetlerini almamıştır. Böyle olmasına rağmen megazi ilminde üstatlık derecesine ulaşan âlimlerdendir. İbni Şihab Ez-Zührî de; “Kim megazi ilmini öğrenmek isterse İbn-i İshak'a müracaat etsin.” buyurmuştur.
