Hadis âlimi. İsmi, Abdülbaki bin Ka nî bin Merzuk el-Eme vî el-Bağdadî olup; künyesi, Ebü'l-Hü seyn'dir. 265 (m. 879) senesinde Bağdat'ta dünyaya geldi. 351 (m. 962) senesinde burada vefat etti. Be nî Ümeyye'den İbn-i Ebü'ş-Şevarib'in azatlısı olduğu için Emevî nisbetiyle tanındı.
Küçük yaşta ilim tahsiline başladı. On yaşında hadis-i şerif meclislerinde hazır bulunmaktaydı. Bağdat'tan başka, Kufe, Basra, Vasıt ve Tüster gibi şehirlere ilim öğrenmek maksadıyla seyahatler yaptı. Haris bin Üsame, İbrahim bin İshak el-Har bî, Abdullah bin Ahmed bin Hanbel, Mutayyen, İbn-i Cerir et-Tabe rî ve Ebü'l-Kasım el-Bega vî gibi zatlardan hadis-i şerif öğrendi. Ebu Bekr el-Cessas, Ebü'l-Hasen bin Furat, Darekut nî, Hakim en-Nişabu rî, İbn-i Şazan el-Bağda dî, Ebü'l-Hasen Ali bin Ahmed el-Hemma mî ve Ebü'l-Kasım Abdülmelik bin Muhammed bin Bişran kendisinden hadis-i şerif dinleyip ilim aldılar.
İbni Kanî'in Mu'cemü's-Sahabe adlı eserinin Köprülü Kütüphanesi 452 numarada kayıtlı olan yazma nüshasının ilk iki sayfası. Eserde, Eshab-ı Kiram'ın rivayetleri üzerine alfabetik sırayla 1185 zatın ismiyle 2233 kadar hadis-i şerif mevcuttur. İbn-i Ka nî, kuvvetli bir hafızaya malikti. Bunu Darekut nî bildiriyor. Hatib el-Bağda dî, İbnü'l-Cev zî, Zehe bî, Ebü'l-Fidabin Kesir ve İbn-i Hacer Askala nî onun için sika demektedir.
İbn-i Ka nî, Hane fî mezhebinde olup, bir ara kadılık yaptı. 351 senesi Şevval ayının 7. günü (8 Kasım 962) tarihinde Bağdat'ta vefat etti. Vefatını 354 (m. 965) olarak bildirenler de vardır. Kardeşi Ahmed de fıkıh âlimi olup kadılık yapmıştır.
Eserleri: İbni Ka nî'in Eshab-ı Kiram'ın rivayetlerine dair Mu'cemü's-Sahabe adı eseri meşhurdur. Burada alfabetik sırayla 1185 zatın ismiyle 2233 kadar hadis-i şerif mevcuttur. 1997'de Medine'de basılmıştır. Günümüze intikal eden ve hadis-i şeriflere dair El-Fevaid; Cüz min Hadisi Ebu Ubeyde ve Cüz min Hadisi İbni Kani' an Şüyuhihi adlı eserlerinden başka, Es-Sünen an Ehli'l Beyt; Fezailül-Kur'an; Kitabü'l-Vefeyat; Kitabü't-Tarih; Kitabü Yevm ve Leyle adında eserleri vardır.
