Mısır'da yetişen Şafiî mezhebi âlimlerinden. İsmi Ali bin Ahmed bin Muhammed bin Ahmed bin Abdülkadir bin Osman el-Menufî el-Kahirî olup künyesi Ebu Muhammed ve Ebu Ahmed'dir. İbn-i Ebü'l-Menufî diye tanınır. 823 (m. 1420) senesi Rebiülevvel ayında Eski Mısır'da bulunan Menuf şehrinde doğdu. Orada yetişti. 841 (m. 1437) senesi başında, babası ve amcasının yanlarında ve himayelerinde olarak Kahire'ye geldi. 889 (m. 1484) senesi Şaban ayının onuncu günü, Çarşamba gecesi orada vefat etti. Ertesi günü Gökay türbesine defnolundu.
İlim tahsiline, Kur'an-ı Kerim'i ezberleyerek başlayan İbn-i Ebü'l-Menufî; fıkıh ilmine dair Umde ve Minhac kitaplarını, hadis ve nahiv ilimlerine ait Elfiye ve başka eserleri ezberledi. Ezberlediği bu kitapları; İbn-i Hacer-i Askalanî, Muhibbüddin bin Nasrullah, İbnü'd-Deyrî, Aynî, Alemüddin Bülkinî ve başka âlimlere dinlettirdi. Çeşitli âlimlere dinletmek suretiyle, böyle daha nice kitap okumuştur. Birçok âlimden ilim öğrenip; hadis, fıkıh, feraiz, nahiv ve başka ilimlerde âlim oldu.
847 (m. 1443) senesinde hac yapmaya niyet etti. Hac mevsiminden çok önce yola çıktı. Ramazan-ı şerif ayının başında Mekke-i Mükerreme'ye vardı. Orada Ebu Ömer, Şemseddin Muhammed Geylanî, Takıyyüddin bin Fehd gibi âlimlerle görüşüp sohbetlerinde bulundu. Hac vazifelerini çok güzel şekilde eda edip sonra Kahire'ye döndü.
Kahire'de ilim ile meşgul olmaya devam etti. Alemüddin-i Bülkinî'nin kadılığı zamanında onun kadı vekilliğini yaptı. İlim ile devamlı meşgul olur, bundan hiç usanmazdı. Kitaplar çok uzun da olsa, bıkmadan yazardı. Bizzat kendi eliyle, kendisi ve başkaları için çok kitap yazmıştır. Mesela İbn-i Hacer-i Askalanî'nin "İsabe" isimli dört ciltlik eserini eliyle yazdı. Yine İbn-i Hacer'in "Fethü'l-Barî" isimli eserini birkaç defa, ayrı ayrı yazdı. Bir defasında, Kur'an-ı Kerim'i yazdı. Bunlardan başka, bazı tefsirden, bazı şerhler ve küçüklüğünde ezberlediği bazı risaleleri de bizzat kendi hattı (yazısı) ile yazarak çoğalttı.
İbn-i Ebü'l-Menufî hazretleri, yaratılış olarak halim, selim yumuşak tabiatlı bir zattı. Kin ve düşmanlık gibi çirkin düşüncelerden uzak, saf ve temiz bir kalbe sahipti. Yazı yazması gibi, hâlleri de güzeldi. Birçok fazileti kendisinde toplamıştı. Çok ibadet ederdi. Geceleri teheccüd namazı kılar, zikir ve tesbih ile meşgul olurdu.
