Hanefî mezhebi fıkıh, hadis ve usul âlimlerinden. İsmi Abdülkadir bin Muhammed bin Muhammed bin Nasrullah bin Salim (Sellam) bin Ebü'l-Vefa el-Kureşî el-Mısrî olup künyesi Ebu Muhammed'dir. Lakabı Muhyiddin olup daha ziyade İbn-i Ebü'l-Vefa diye tanınır. 696 (m. 1297) senesi Şaban ayında Kahire'de doğdu. 775 (m. 1373) senesi Rebiulevvel ayının 7. günü orada vefat etti.
Radıyyüddin et-Taberî, Ebü'l-Hasan İbnü's-Savaf, hasen bin Ömer el-Kürdî, Reşidüddin İbnü'l-muallim, Şerefeddin Ali bin Abdülazim er-Ressî, Hibetullah et-Türkistanî, Alaeddin-i Türkmanî, Abdullah bin Ali es-Sanhacî ve daha birçok âlimin sohbetlerinde bulunarak yetişen İbn-i Ebü'l-Vefa hazretleri, Dimyatî ve başka âlimlerden icazet aldı.
Başta fıkıh ve hadis olmak üzere, usul, tarih, lügat ve başka ilimlerde büyük âlim oldu. Ders okutur ve fetva verirdi. Birçok ilimleri kendinde toplamış olan, kerametler ve faziletler sahibi, arif, abit ve salih bir zattı. Yazısı da çok güzeldi.
Eserleri:
İbn-i Ebül Vefa'nın, Süleymaniye Kütüphanesi Yeni Cami Kısmı No: 872/3'de kayıtlı Tezhibü'l-esmai'l-vakıa adlı eserinden kendi el yazısı örneği.
İbn-i Ebü'l-Vefa'nın yazdığı ve Hanefî mezhebi âlimlerini anlatan en mühim kaynaklardan olan El-Cevahirü'l-Mudiyye fî Tabakati'l-Hanefiyye adlı eserin Köprülü Kütüphanesi No: 1111'de kayıtlı yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda) ve ilk sayfası (solda).
1- El-İnaye fî tahrici ehadisi'l-Hidaye: Eser, Hidaye adlı Hanefî fıkıh kitabının hadislerini tahric eder. Hanefîlerin hadis anlayışını anlatır. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Yeni Cami Kısmı No: 261'de vardır.
2- El-Cevahirü'l-Mudiyye fî Tabakati'l-Hanefiyye: Hanefî mezhebi âlimlerinin hâl tercümelerini anlatan ilk tabakat kitabıdır. 2000'i aşkın biyografi ihtiva eder. Son olarak 1993'te Kahire'de basılmıştır.
3- Şerhu Me'ani'l-asar li't-Tahavî (Hulasatü'd-delail),
4- Tezhibü'l-esmai'l-vakıa: Müellif hattı nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Yeni Cami Kısmı No: 872'de vardır.
5- El-Muhtasar fî ulumi'l-hadis,
6- Et-Turuk ve'l-vesail ila marifeti ehadisi Hulasati'd-delail,
7- El-İ'timad fî şerhi'l-i'tikad,
8- Dürerü'l-münife,
9- El-Bustan fî Menakıbi'n-Nu'man.
Keşfü'z-zünun; sh. 244, 616, 750, 1097, 1629, 1837, 2024
