İBN-İ HURDAZBİH

Ubeydullah bin Abdullah bin Hurdazbih İslam coğrafya âlimi.
A- A+

İslam coğrafya âlimi. İsmi, Ubeydullah bin Abdullah bin Hurdazbih olup; künyesi, Ebü'l-Kasım'dır. Horasan'da doğdu. 300 (912) senesinde vefat etti. Büyükbabası Abbasîlerin ilk devirlerinde Müslüman olmuş bir İranlı idi. Babası Halife Me'mun'un Taberistan valisi idi.

Bağdad'da yetişmiş; zamanın meşhur âlimlerinden ders görmüştür. Devlet memuriyeti yapmış; önce Cibal, sonra da Bağdat ve Samarra vilayetinin posta müdürü olmuştur. Halife Mu'temid'in itimadını kazanarak yakın çevresine girmiştir. Böylece resmi vesikalara ıttıla kazanmıştır. Coğrafya yanında, devlet teşkilat ve teşrifatına dair eserler yazmasında bu bilgisinin büyük rolü olmuştur.

Eserleri: "Kitabü'l-Mesalik ve'l-Memalik" adlı eseri çok meşhurdur. Tanınmış coğrafya bilgini Batlemyus'un "Geographia" adlı (Yunanca veya Süryanice) eserinden tercümedir. Irak merkez olmak üzere İslam beldelerini ayrıca yedi iklim adı verilen o zaman bilinen kıta parçalarını anlatmaktadır. İbn-i Hurdazbih, eski İran kaynaklarından; ayrıca posta müdürlüğü yaptığı sırada edindiği bilgi ve vesikalardan da istifade ettiği için eseri değer kazanmıştır. Bu tür eserlerin bilinen en eskisidir.

Tarifli ve tasvirli bir eserdir. Matbudur. Farsçaya da tercüme olunup basılmıştır. İbn-i Hurdazbih'in "Kitabü'l-Lehv ve'l-Melahî" adlı eseri İslamiyetten önceki Fars şiir ve musikisine dairdir. Günümüze ulaşmayan başka eserleri de vardır.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları