Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Muhammed bin Sa'id bin Ali bin Muhammed bin Kebben bin Ömer bin Ali bin İshake'l-Kureşî'dir. Yemen'in Aden şehrinde doğup büyüdüğü için Adenî ve Yemenî nisbetiyle de anılmaktadır. Lakabı Cemaleddin olup İbn-i Kebben adıyla meşhur olmuştur. 776 (m. 1374)'te Aden'de doğdu. 842 (m. 1438) senesi Ramazan ayının yedisinde Aden'de vefat etti.
Aden'de büyüdü. Çeşitli ilimleri orada tahsil etti. Aden kadısı Radıyyüddin Ebu Bekr bin Muhammed Hubeyşî, Ali bin Muhammed Ak'aş Zebidî, Afifüddin Abdullah bin Ali, Ebu Hatim Şahrî, Ebu Bekr bin Muhammed Becelî, Ali bin Muhammed Cemi'i, Süleyman bin İbrahim Kelbercî, Ebu Bekr bin Muhammed Fira' Nahvî, Nefîs Alevî, Ebu Bekr bin Ali Yafiî ve Ali bin Muhammed bin Muhammed Şafiî'den Zebid şehrinde ilim öğrendi. Havî ve Lüm'a kitaplarını; Abdüllatif bin Ebu Bekr Şercî, Şihabeddin bin Reddad, Ali bin Abdülaziz Mısrî, Şihabeddin Ahmed Halavî, Muhammed bin Ali Nevirî ve Ebu Bekr bin Muhammed Zebidî'den okudu. 801 (m. 1398) senesinde hacca gitti. Mekke'de Ebnasî ile karşılaştı. Bu zatın derslerine devam ederek icazet aldı. Daha sonra 803 (m. 1400) senesinde İbn-i Sıddîk, Cemaleddin Muhammed bin Sa'id Busayrî, Nasrullah Osmanî ve Burhaneddin Beycurî ile buluştu. Bu âlimlerden ders aldı. Bu âlimler de Ebnasî gibi İbn-i Kebben'e icazet verdiler. Büyük âlim İsmail Cebertî'nin sohbetlerinde bulunarak ondan feyiz aldı. Manevî hâllere ve makamlara kavuştu. İbn-i Şeraihî ve diğer âlimler de İbn-i Kebben'e icazet verdiler.
Pek çok âlimden uzun zaman ilim öğrenen ve icazet alan İbn-i Kebben, fıkıh ilminde büyük âlim oldu. Kendisi de talebe yetiştirmeye ve fetva vermeye başladı. Aden'de kırk sene kadar kadılık vazifesi yaptı. Büyük bir âlim olup fıkıh ilminde söz sahibiydi. Bunun yanında, pek çok ilmi de bilirdi. Fazilet sahibiydi. İlmin yayılması için çok gayret ederdi. Geceleri çok az uyur, ilmî kitapları müzakere ederdi. Herhangi bir sebeple araları açılmış insanları barıştırırdı. Herkes hakkında hüsn-i zan beslerdi. Tasavvuf yolunda bulunanları severdi. Ders okutma, fetva verme ve hadis-i şerif öğretme bakımından, Yemen diyarında herkes ona itimat ederdi.
İbn-i Kebben şöyle anlatır: “829 (m. 1425) senesi Ramazan ayının ondokuzunda, Mansur Abdullah Nasır Ahmed bin İsmail'den, Kadı Vecihüddin Abdurrahman bin Cemi'aya, benden 1.000 dinar, sebepsiz olarak vergi alınması için bir emir geldi. Fakat Kadı İbn-i Cemi', bu emri bana bir müddet bildirmedi. Ancak bu durumu bana Ramazan bayramından sonra bildirdi. Bu bana çok ağır geldi. Ertesi gün sabaha kadar bekledim, öğle namazını kıldıktan sonra kıbleye yönelmiş olarak Allahü tealaya sığındım ve şöyle yalvardım: Benim Resulullah'tan başka kimsem yoktur. Resulullah'ın hürmetine himaye olunurum. Ey gözüm! Yaşlarını akıtma, tut. Ey nefsim! Üzülme! Sabırlı ve tahammül sahibi kimsenin vasfı ne iyidir. Ey kalbim! Ağlayıp sızlama. Umulur ki sana yarın müjdeler gelir. Beytler bitince bana ağır bir uyku geldi. Vergi kâğıdı da elimde idi. O sırada uyumuşum. Rüyamda Peygamber Efendimizi gördüm, Eshabından Hazreti Ebu Bekr ve Hazreti Ömer de mübarek huzurlarında idiler. Yanıma geldiler. Peygamber Efendimizin sağ elini öptüm. Mübarek sağ elleriyle çenemin altından tutarak başımı kaldırdılar. Sonra ben, edebimden başımı önüme eğdim. Peygamber Efendimiz ayakta duruyorlardı. Biz, senin hâlini düzeltmek, sıkıntını gidermek için geldik. Sen bana her gece bin salavat-ı şerife okumaya devam et. buyurdular.”
Büyük bir ferahlık ve sevinçle uyandım. Bir gün geçmeden, Mansur tarafından emirname geldi. Zulmen hapsedilenlerin bırakılmasını, sebepsiz yere kimseden vergi alınmamasını bildiriyordu. Benden de istenilen bu vergi kaldırıldı. Üç gün geçmeden de Mansur vefat etti. Peygamber Efendimize olan hürmetim, sevgim ve okuduğum salavat-ı şerifeler hürmetine Allahü teala benden bu vergi yükünü kaldırdı. Bu hadiseyi; İbn-i Afif, Necmeddin bin Fehd, İbn-i Hacer Askalanî ve Afifüddin Naşirî de bildirmişlerdir.
Eserleri: İbn-i Kebben'in eserlerinden bazıları şunlardır:
1- Ed-Dürrü'n-nazım fî şerhi Bismillahirrahmanirrahim.
2- Miftahü'l-havi el-mübin ani'n-nususi ve'l-Fehavi,
3- Et-Talep fî keşfi'l-kerb,
4- Er-Rakmü'l-Cemalî fî şerhi'l-leali: Feraiz ilmine dair bir eserdir.
