Mekke-i Mükerreme'de yetişen Şafiî mezhebi âlimlerinden. İsmi Ali bin Ebu Bekr bin Ali Nureddin bin Ebu Bekr bin Ahmed bin Abdurrahman bin Muhammed (Cemali Mısrî) bin Ebu Bekr bin Ali bin Yusuf bin İbrahim bin Dargam ibni Ta'an bin Hamid el-Ensarî el Hazrecî el-Mekkî'dir. 1002 (m. 1593) senesinde Mekke'de doğdu. Daha dört yaşlarında iken babası vefat etti. Yetim olarak büyüdü. Allahü Teâlâ ona, Şeyhü'l-veli Ebü'l-Ferec el-Müzeyyen'i lütfetti. Bu zat, onun terbiyesi ile yakından ilgilendi.
Önce Şeyh Abdurrahman Ebü'l-Hasan bin Nasır Eş'arî'den Kur'an-ı Kerim kıraatini tilavete başladı. 1031 (m. 1621) senesine kadar onunla ilim tahsiline devam etti. Bu tarihte hocası vefat edince talebesi Şeyh Ahmed el-Hakemî'den okuyarak, Kur'an-ı Kerim'in kıraatini tamamladı. Daha sonra Şeyh Muhammed Takıyyüddin-i Zübeyrî ile Şeyh Ebü'l-Hasan el-Medenî'den de kıraat ilmini tahsil etti. Bu ikisinin kıraat tariki aynıydı. Nahiv, usul ve aruz ilimlerini Şeyh Abdülmelik el-Asanî'den, kelam ilmini Burhaneddin-i Lekanî'den okuyup öğrendi.
Fıkıh, usul-i fıkh, Arap dili ve edebiyatı, hadis, usul-i hadis, tefsir, me'ani ve beyan ilimlerini de Seyyid Ömer bin Abdürrahim el-Basrî'den okudu. Bu hocası, 1034 (m. 1624)'te kendisine icazet verdi. Arif-i billah Ahmed bin İbrahim Allan'dan akait ve hadis ilimlerini, Şihabeddin-i Hafacî'den hadis ilmini ve Arif-i billah Abdurrahman Bavezir'den tasavvuf ilmini tahsil etti.
Daha sonra Mekke'de, Mescid-i Haram'da Kur'an-ı Kerim kıraatini ve diğer ilimlerin tedrisatını yürütmek için kendisine vazife verildi. Kendisinden birçok meşhur âlim, ilim tahsil etti. Şeyh Abdurrahman bin Muhammed Tahir Abbasî, Şeyh Ahmed Bakşir, Şeyh Hasan-ı Acimî ve Ahmed-i Nahlî gibi talebeleri bunlardandır. 1072 (m. 1661) senesinde Mekke'de vefat etti.
Muhibbî diyor ki: “Ben, İbnü'l-Cemmal'den; fıkıh, feraiz, hesap, usul-i fıkh, kelam, hadis ve usul-i hadis ilimlerini okudum. Müşkül meseleleri çözmede çok kuvvetli ve pratik bir zekaya sahipti. Çok kitap yazdı.”
Eserleri:
1- Mecmûu'l-vaddah alâ menasiki'l-izah, 2- Şerhanı alâ ebyat-i İbn-i Makkarî (kebir ve sagîr), 3- Kâfi'l-Muhtac li Feraizi'l-Minhac li'n Nevevî, 4- Fethü'l-Feyyaz bi ilmi'l-karraz, 5- Kurretü ayni'r-raid fî fenni'l-hısab ve'l-feraid, 6- El-Müzillü fi'l-feraiz, 7- Nefhatü'l-Mekkiyye bi şerhi't-Tuhfeti'l-Kudsiyye, 8- En-Nükulü'l vadıhatü's-sariha fî adem-i kevni'l-umreti kable'n-neferi sahiha, 9- Risaletün fi't-taklid, 10- Şerhu ebyati'l-Celaleddin-i Süyutî. 11- Fethü'l-vehhab bi şerh-i nüzheti'l-ahbab, 12- Tuhfetü'l-Hicaziyye fi'l-a'mali'l-hisabiyye, 13- Tahrirü'l-mekal fî kavl-i İbn-i Mecdî fi's-Şeriki eşkâl, 14- Dürrü'n-nadid fî me'hazi'l-kıraati mine'l-kasid, 15- Mevahibü's-seniyye fî ilmi'l-cebri ve'l-mukabele, 16- Şerhü'l Yaseminiyye fi'l-cebri ve'l-mukabele, 17- Risaletün fî ahkâm-i nuni's-sakineti ve't-tenvin, 18- Vasletü'l-mübtedi bi şerh-i nazm-i dürri'l mühtedi: Hanefî mezhebinin feraiz bilgilerini anlatmaktadır. Bunlardan başka eserleri de vardır.
