İBRÎ

Seyyid Abdullah (Ubeydullah) bin Muhammed bin Ganîm bin Ezhar Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden
A- A+

Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Seyyid Abdullah (Ubeydullah) bin Muhammed bin Ganîm bin Ezhar'dır. Huzeynî, Ferganî, Tebrizî nisbetleriyle tanınmıştır. “İbrî” nisbetiyle meşhur oldu. Hazreti Hüseyin'in torunlarından olduğu için “Seyyid” denilirdi. Lakabı **“Burhaneddin”**dir. Tebriz şehrinde doğdu. Doğum tarihi belli değildir. Zamanının en büyük Şafiî âlimi olarak yetişti. Fıkıh, usul ve kelam ilimlerinde yüksek bir âlimdi. İlim öğrenmek için birçok defa Bağdat'a gelip gitti. Tebriz kadılığına tayin edildi. Kıymetli eserleri vardır. 743 (m. 1343) senesi Recep ayında Tebriz'de vefat etti.

Zehebî, Müştebih adındaki eserinde diyor ki: “İbrî, zamanımızdaki en büyük âlimlerdendi. Eserleri çok yayıldı.”

İsnevî Tabakatü'ş-Şafiiyye'sinde diyor ki: “O, evvela Hanefî idi, sonra Şafiî oldu. İki mezhebe göre de ders okur ve okuturdu. Birçok memleketin ilim ehli, onu metheder, överdi. Sultanların yanında meşhur bir kadı l kudat idi. Çeşitli ilimlerdeki şöhreti, her yere yayılmıştı. Zayıflara, fakirlere karşı çok tevazu gösterir, alçak gönüllü ve insaflı davranırdı. Ömrünün sonlarında dinî ilimlerle çok meşgul oldu. Çok eseri vardır. Sultaniye'de otururdu. Sonra Tebriz'e yerleşti. Bu şehrin kadılığına tayin edildi. Eserlerindeki ibareleri gayet fasih (açık) olup kolay anlaşılırdı.”

Temimî ise Hanefî mezhebinde olduğunu söylemektedir. Bu, her iki mezhebi de öğrettiği içindir.

İbrî'nin yazdığı Şerhu Tevaliu'l-envar adlı eserin ilk iki sayfası (solda). Eser Köprülü Kütüphanesi No: 830'da kayıtlıdır. Köprülü Kütüphanesi No: 985'te kayıtlı Havaşî ale'l-edviyeti'l-mürekkebe mine'l-Mucez adlı eserinin ilk iki sayfası (sağda).

Eserleri:

1- Şerhu Tevaliu'l-envar: Beydavî'nin kelam ilmine dair eserinin şerhidir. Şehabeddin Mübarek Şah adına telif edilmiştir. Birçok kütüphanede yazması vardır. Bir nüshası Ayasofya Kütüphanesi No: 2296'da ve Süleymaniye Kütüphanesi Şehit Ali Paşa Kısmı No: 1656'da kayıtlıdır.

2- El-İzah fî şerhi'l-Misbah: Beydavî'nin yine kelam ilmine dair Misbah adlı eserinin şerhidir. Bir nüshası Ragıb Paşa Kütüphanesi No: 793'te vardır.

3- Şerhu Minhaci'l-vüsul ila ilmi'l-usul: Beydavî'nin Minhac adlı eserinin şerhidir. Minhac'ın en güzel şerhi kabul edilir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Kısmı No: 772'de vardır.

4- Şerhu'l-Gayeti'l-kusva: Yine Beydavî'nin Gayeti'l-Kusva adlı eserinin şerhidir. Bir nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Koğuşlar Kısmı No: 768'de vardır.

5- Havaşî ale'l-edviyeti'l-mürekkebe mine'l Mucez: İbnü'n-Nefis'in eserinin bir kısmının haşiyesidir. Bir nüshası Köprülü Kütüphanesi No: 985'te vardır.

6- Risale fi'l-bahs an evveli hadisin min babi'l-kunut: İnsanların hidayeti ile ilgilidir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Carullah Efendi Kısmı No: 1215'te vardır.

Ayrıca Mu'temedü'l-halaik fî ilmi'l-vesaik adlı eseri vardır.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları