Osmanlı devri âlimlerinin büyüklerinden. İsmi Ahmed bin Abdullah'tır. Kırımlı nisbetiyle meşhur olmuştur. Aslen Kırım'dan olan bu zatın, doğum tarihi bilinmemektedir. 879 (m. 1474) senesinde İstanbul'da vefat etti. Fatih Camii civarında, oğlu Muhyiddin Efendinin Molla Kestel Camii yanında yaptırdığı mescidinde medfundur.
Kırım'da doğup büyüyen Kırımlı, o beldenin meşhur âlimlerinden Fetava-i Bezzaziyye sahibi Hafızüddin Muhammed Bezzazî'den ve Mevlana Şerefeddin Kırımî gibi zatlardan, aklî ve naklî ilimleri tahsil etti. Sultan İkinci Murad Han zamanında Osmanlı ülkesine geldi. Padişah tarafından Merzifon Medresesi'nde müderris olarak tayin edildi. Fatih Sultan Mehmed Han zamanında İstanbul'a geldi. Onun sohbet meclisinde bulundu. İlim tedrisiyle vazifelendirildi. Dilediği yerde vaaz eder, ders verirdi. Yusuf bin Cüneyd gibi birçok zat ondan ilim tahsil etti.
Padişah, sohbet meclislerinde onu yanından ayırmaz, bazen İstanbul dışına giderken de onu götürürdü. Bir defasında, Fatih Sultan Mehmed Han İstanbul'dan Edirne'ye gitmek üzere yola çıktığında, Kırımlı'yı da kafilesine aldı. Yolculuk esnasında, Kırımlı'ya; “Kırım'da 600 müftü, 300 müellif ve musannif vardır. O kadar bereketli ve faydalı zatlar var iken, Kırım için; aşıkların kalbi gibi harap oldu diye söyleniyor. Bunun sebebi nedir?” diye sorunca Kırımlı: “Harap olubdur ol abad gördüğün gönlüm, Gamla dolubdur şad gördüğün gönlüm.” diyerek cevap verdi ve devam ederek; “O diyarda kötü bir vezir ortaya çıktı ve bütün ilim ehlini incitti. Onun için âlimlerle süslü olan o belde viran oldu. Çünkü âlimler, bir yerde kalb mesabesindedir. Civarındakilerin sıhhati, afeti ve kötülüğü onlara bağlıdır. Kalbde olan rahatsızlık diğer uzuvlara sirayet ettiği gibi, âlimlerin bozulması da çevresinde bulunanlara sirayet eder.” diyerek sözünü bitirdi.
Eserleri: Arapça, Farsça ve Türkçeyi iyi bilen, tefsir, hadis ve edebî ilimlerde derin bilgi sahibi olan, ömrünü ilim öğrenmek ve öğretmekle geçiren Seyyid Ahmed Kırımlı hazretlerinin birçok eseri vardır. Eserlerinin bazıları şunlardır:
1- Haşiyetün alâ şerhu Akaidü'n-Nesefî li't-Teftazanî, 2- Misbahü't-tadil fî keşfi envarü't-tenzil: Kadı Beydavî hazretlerinin tefsiri üzerine yazılmış haşiyedir. 3- Haşiyetün ale'l-Mutavvel li't-Teftazanî fi'l-me'ani ve'l-beyan, 4- Haşiyetün ale't-Telvih, 5- Şerhu Miftahü'l-gayb, 6- Gülşen-i Raz şerhi: Farsça olarak yazılmıştır. 7- Haşiyetü Lübbü'l-bab.
