Hanefî mezhebi âlimlerinden ve İstanbul kadılarından. İsmi Yusuf bin Hüseyin el-Kirmastî'dir. Doğum tarihi ve yeri bilinmemektedir. Meşhur âlimlerden Hocazade'nin talebesidir. Medreselerde müderrislik yaptı. Önce Bursa, sonra da İstanbul kadısı oldu. Çok güzel ahlâka sahipti. Herkesin beğendiği ve taktir ettiği bir kimseydi. Kıymetli eserler yazdı. 906 (m. 1500) senesinde İstanbul'da vefat etti. Vefatı için başka tarihler de vardır. Kabri, Fatih Camii'nin yanında yaptırdığı mektebin arkasındadır.
Eserleri:
1- Et-Tebyin fi'l-meani ve'l-beyan: Arap edebiyatı ile ilgili olup bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Kısmı No: 2780'de vardır. 2- El-Muhtar fi'l-meani ve'l-beyan: Kısa bir belagat kitabıdır. Delillere yer vermemiştir. Birer nüshası Laleli Kısmı No: 3048, 3755'te vardır. 3- Et-Tıbyan: Müellifin kendi eseri Tebyin'e yaptığı şerhtir. Müellif hattı nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 2987'de kayıtlıdır. 4- El-Müntehab: Tıbyan'dan seçmelerdir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehid Ali Paşa Kısmı No: 2283'te kayıtlıdır. 5- Usulü'l-Istılahati'l-beyaniyye: Bir nüshası Laleli Kısmı No: 3753'te vardır.
6- Haşiyetü'l-Mutavvel: Bir nüshası Şehit Ali Paşa Kısmı No: 2193'te vardır. 7- Zübdetü'l-vusul ila ilmi'l-usul: Usul ile ilgili olup bir nüshası Topkapı Sarayı Kütüphanesi 3. Ahmet Kısmı No: 1270'te kayıtlıdır. 8- El-Veciz fî usuli'l-fıkh: Bir önceki eserin özeti olup 1990'da Kahire'de basılmıştır. 9- El-Medarikü'l-asliyye ile'l-mekanidi'l-fer'iyye: Fıkıh usulüne dairdir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Kısmı No: 5374'te kayıtlıdır. 10- Usulü'l-ahkam: Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi Kısmı No. 561'de müellif hattı nüshası vardır.
11- Risale fî akaidi'l-fırkati'n-naciyye: Ehl-i Sünnet itikadını anlatır. Birer nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya Kısmı No: 2261, 2306'da vardır. 12- Haşiye alâ Şerhi'l-Mevakıf: Bir nüshası Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi Kısmı No: 1136'da vardır. 13- Risale fi'l-vakf: Laleli Kısmı No: 835'te nüshası vardır. 14- Risale fi'r-rehn: Bir nüshası Fatih Kısmı No: 1657'de kayıtlıdır. 15- Muhtasar fî ilmi'l-münazara: Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Servili Kısmı No: 281'de kayıtlıdır.
