İslam âlimlerinin büyüklerinden. İnsanları Hakk'a davet eden, onlara doğru yolu gösterip hakiki saadete kavuşturan ve kendilerine “Silsile-i aliyye” denilen büyük âlim ve velilerin on birincisidir. Babası Emir Yahya'dır. Seyyiddir. Maveraünnehr ilinin (bölgesinin) Tur-i Sina gibi mukaddes bir yer olmasına vesile olan, orayı nurlandıran büyük âlim ve velilerden olan Mahmud-i İncirfagnevî, Buhara'nın 21 km kuzeyindeki Vabkenî ilçesinin İncifagni köyünde doğdu.
Hace Mahmud İncirfagnevî hazretlerinin Buhara'nın 21 km kuzeyindeki Vabkenî ilçesinin İncirfagni kasabasındaki Mescid'inin dış girişi (sağda) ve mescidin kapı tarafından görünüşü (ortada), mescidin içerden görünüşü (solda).
Bu köy bugün Encirbağ adıyla anılmaktadır. Doğum tarihi tespit edilememiştir. 715 (m. 1315)'te aynı yerde vefat etti. Vefatı ile ilgili başka tarihler de vardır. Mimarlık ile geçinirdi. Hace Arif-i Rîvegerî hazretlerinin derslerinde ve sohbetlerinde yetişip kemale geldi. Maddî ve manevî ilimlerde zamanının en büyük âlimlerinden oldu. İnsanları irşat etmek (onlara saadet yolunu göstermek) için hocasından icazet aldı. Birçok âlim yetiştirdi. Binlerce kimsenin, dalaletten hidayete (doğru yola, saadete) kavuşmasına vesile oldu. Yetiştirdiği âlimlerin en büyüğü ve kendisinden sonra halifesi Hace Ali Ramitenî hazretleridir.
Hocası Arif-i Rîvegerî'den icazet alıp insanları doğru yola irşat ile vazifelendirilince vaktin gereği olarak sesli zikre başladı. Sesli zikre ilk başlaması, hocası Arif-i Rîvegerî'nin vefat hastalığı sırasında, Rîveger Tepesi üzerinde olmuştu. Arif Rîvegerî hazretleri bu zaman; “Şimdi vaktidir.” buyurdu. Bu sözünü, kabulüne işaret tutmuşlardır. Arif Rîvegerî hazretlerinin vefatından sonra Kale Kapısı önündeki mescitte sesli zikre devam eyledi. Vaktinin büyük âlimlerinden olan Hace Muhammed Parisa'nın dedelerinden Mevlana Hafızüddin, Buhara'da, o zamanın en büyük imam ve âlimlerinin huzurunda, Mahmud İncirfagnevî hazretlerine; “Siz hangi niyetle cehri (sesli) zikir ile meşgul oluyorsunuz?” diye sordu. Cevabında; “Uyuyanları uyandırmak, gafillere işittirmek ve insanları dinin ana caddesi ve doğru yolu üzerinde yürütmek, hakikate teşvik etmek, böylece insanların, bütün iyiliklerin anahtarı, her saadetin esası olan tövbeye ve bir büyüğe bağlanmalarına sebep olmak istiyorum.” buyurdu.
Özbekistan hükümeti tarafından yeni yaptırılan Türbenin görünüşü (üstte). Türbenin girişi (sağda).
Bunu duyunca Mevlana Hafızüddin ona; “Niyetiniz böyle dürüst olunca böyle zikretmeniz helal olur.” dedi ve hakikatin mecazdan ayrılma hududunun olması için sesli zikrin sınırını (şartını) rica etti. Bunun üzerine Mahmud-i İncirfagnevî şöyle buyurdu: “Sesli zikri ancak dili yalandan ve gıybetten, boğazı, midesi haram ve şüpheliden temiz, kalbi riyadan ve gösterişten uzak, gönlü Rabbinden başka her şeye teveccühten münezzeh olan yapabilir.” buyurdu.
Büyük âlim Ali Ramitenî anlatır: “Hace Mahmud-i İncirfagnevî zamanında, dervişlerden biri Hızır Aleyhisselam'ı gördü ve ona; “Bu zamanda kendisine uyulacak şeyh kimdir?” diye sordu. Hızır; “Şimdiki hâlde bu dediğiniz sıfatları taşıyan Hace Mahmud-i İncirfagnevî hazretleridir.” dedi.” Ali Ramitenî hazretlerinin önde gelen talebelerinden bazıları, Hızır Aleyhisselam ile görüşüp o suali soran zatın, Ali Ramitenî hazretlerinin kendisi olduğunu bildirmişlerdir. Bir gün Hace Ali Ramitenî, Hace Mahmud-i İncirfagnevî'nin bağlıları ile Ramiten sahrasında zikir ile meşgul olurken, havada uçan büyük beyaz bir kuş gördüler. Onların başlarının üzerine gelince açık bir dille; “Ey Ali, kâmil er ol!” sözlerini söyledi. Bu kuşu görmek, söylediklerini duymakla, arkadaşlarını bir hâl kapladı, kendilerinden geçtiler. Sonra kendilerine geldiklerinde, kuştan ve konuşmasından sordular. Ali Ramitenî; “O, Hace Mahmud-i İncirfagnevî idi. Allahü teala ona bu kerameti ihsan eyledi. Evliyalık yolundaki çok yüksek makamında, binlerce söz ve kelam ile daima uçmaktadır.”
Mahmud İncirfagnevî hazretlerinin kenara konulan mezar taşı (sağda) ve Özbekistan Hükümeti tarafından Mahmud İncirfagnevî hazretlerinin Türbesi diye yaptırılan binanın girişi ve lahit (ortada) ve kabrin yandan görünüşü (solda). Şimdi Hace Dıhkan hazretleri hastadır, son anlarını yaşamaktadır. Onu ziyarete, yoklamaya gidiyor. Çünkü o, Allahü tealadan son nefeste, kendisine yardımcı olması için evliyasından birini göndermesini istemişti. Hace Mahmud, bu sebeple onun yanına gidiyor. buyurdu.
Kaynaklarda Seyyid Ömer ve Mevlana Necmeddin Hacib isminde iki oğlunun bulunduğu geçer. Halifelerinden Ali Ramitenî ve Emir Hord Vabkenî meşhurdur.
