Osmanlı âlimlerinden. Osmanlı şeyhülislamıdır. İsmi Mustafa'dır. Kazasker Abdürrauf Efendi'nin oğludur. Mirza Mustafa Efendi diye meşhur olmuştur. 1040 (m. 1630) senesinde İstanbul'da doğdu. 1130 (m. 1718)'de orada vefat etti. Kalenderhane yakınında evinin bitişiğindeki mektebin bahçesinde medfundur.
Çocukluğundan itibaren, babasından, Mirza Mehmed Efendi'den ve zamanının diğer âlimlerinden ilim öğrendi. Padişah Sultan İbrahim Han zamanında, saray vazifelileri arasına girdi. İlimde yükseldikten sonra Şeyhülislam Minkârîzade Yahya Efendi'nin hizmetinde bulunup ilim tahsil etti. Onun yanında mülazim (stajyer) olarak çalışıp müderris oldu. Hariç rütbesiyle bazı medreselerde müderrislik yaptı. Minkârîzade Yahya Efendi'nin damadı Mustafa Efendi Anadolu kazaskeri olunca onun tezkirecilik (kâtiplik) vazifesini yürüttü. Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmed Paşa'nın Kanije zaferinden sonra Mirza Mustafa Efendi'ye mevleviyyet vazifesi verildi. 1086 (m. 1675)'te Yenişehir, 1092 (m. 1681)'de Mısır, 1097 (m. 1685)'te Mekke-i Mükerreme ve hemen sonra da İstanbul kadılıklarında vazifelendirildi. Bir ara bu vazifeden ayrıldı. 1099 (m. 1687)'de tekrar İstanbul kadılığına tayin edildi. 1101 (m. 1689)'da bu vazifeden ayrılıp Kıbrıs'a gitti. Daha sonra tekrar İstanbul'a döndü.
1106 (m. 1694)'te Rumeli kazaskerliğine getirildi. Sultan İkinci Mustafa Han zamanında vazifeden ayrılıp Sinop'a gitti. 1115 (m. 1703)'te Sultan Üçüncü Ahmed Han padişah olunca İstanbul'a döndü. Beş sene sonra 1120 (m. 1708)'de, üçüncü defa Rumeli kazaskerliğine getirildi. Sonra yine vazifeden ayrıldı. Evine çekilip ibadet ve taatle meşgul iken, 1126 (m. 1714)'te şeyhülislamlık makamına getirildi. 6 ay 13 gün müddetle yürüttükten sonra bu vazifeden ayrılıp Trabzon'a gitti. Bir müddet sonra İstanbul'a döndü. Emirgan'daki evinde istirahat edip ibadetle meşgul olduğu sırada doksan yaşında vefat etti.
Eserleri: Âlim, fazıl ve güzel ahlâk sahibi olan Mirza Mustafa Efendi'nin, Nebe' cüzü Haşiyesi, Türkçe Eşrat-ü Saat Risalesi ve Haşiye ala Şerhi'r-Risaleti'l-Hüseyniyye fi'l-adab adlı eserleri vardır. Son eserinin bir nüshası Bayezid Devlet Kütüphanesi Veliyyüddin Kısmı No: 2872'de kayıtlıdır.
Mirza Mustafa Efendi'nin bir fetvası.
