Tabiîn'in büyüklerinden tanınmış bir hadis âlimi. Künyesi Ebu İyas'tır. Basralı'dır. Doğum tarihi bilinmemektedir. 113 (m. 731) senesinde vefat ettiği söylenir. Eshab-ı Kiram'ın birçoğu ile görüşmüştür. Bunlardan on beş tanesi Muze nî kabilesindendir. Hadis ilminde sika (güvenilir) bir âlimdir. Rivayet ettiği hadis-i şerifler meşhur Kütüb-i Sitte'de yer alır.
Babası Kurre, Ma'kil bin Yesar el-Müze nî, Ebu Eyyub el-Ensa rî, Abdullah bin Mugaffel ve başka büyük zatlardan hadis-i şerif rivayet edip, ilim öğrenmiştir. Ondan da, oğlu İyas, oğlunun oğlu Müstenir bin Ahdar bin Muaviye, Sabit el-Bena nî, Hâzım bin Ebu Hazm, Bistam bin Müslim, Halid bin Eyyub gibi âlimler hadis-i şerif nakletmişlerdir.
Rivayet ettiği hadis-i şeriflerden bazıları şunlardır: Enes bin Malik'ten rivayet etti. Resulullah Efendimiz buyurdu ki: “Allah'ım, Hakiki hayat, ahiret hayatıdır. Ensar ve Muhacirleri salihlerden eyle.” Resulullah Efendimiz namazı kılıp bitirince, sağ eliyle alnını siler ve; “Bismillahillezi lâ ilahe illâ hüverrahmanirra hîm. Allahümme ezhib an nî el-hemne ve'l-huzne. (Ey Allah'ım! Benden üzüntü ve kederi gider.)” derdi.
Ma'kil bin Yesar'dan rivayet etti. Resulullah Efendimiz buyurdu ki: “Rabbiniz şöyle buyurur: Ey Âdemoğlu! Bana çok ibadet ediniz, kalbinizi zenginlik, elinizi rızıkla doldururum. Ey Âdemoğlu! Benden uzaklaşmayın. Yoksa kalbinizi fakirlik, elinizi meşguliyetle doldururum.”
“İnsanoğlunun üzerine gelen her gün, şöyle seslenir: “Ey Âdemoğlu! Her yaptığın iş için yarın senin hakkında şahit olacağım. Onun için, iyi ve hayırlı işler yap. Ben geçip gittiğim zaman, daha beni göremezsin.” Gecede aynı şekilde söyler.”
Muaviye bin Kurre'nin kıymetli sözlerinden bazıları şunlardır: “Biz Hasan-ı Bas rî hazretlerinin yanında, hangi amelin daha üstün olduğu hakkında konuşuyorduk. Hepsi, geceyi ibadetle geçirmek konusunda birleştiler. Bende en hayırlı amelin haramları terk etmek olduğunu söyledim. Hasan-ı Bas rî hazretleri de benim dediğimi tasdik etti.”
“Allah'ım! Sen salih kullarını ıslah ettin ve onları rızıklandırdın. Onlar senin beğendiğin işi yapıyorlar. Sen de onlardan razısın. Allah'ım! Bizide beğendiğin işleri yapmakla rızıklandır. Bizden razı ol.”
Müslim denen bir zat, bir gün alışverişten geliyordu. Yolda Muaviye bin Kurre ile karşılaştı. Muaviye ona; “Nereden geliyorsun?” diye sordu. O zat; “Ev için bazı şeyler aldım.” dedi. Muaviye hazretleri; “Helalden mi?” deyince o da; “Evet.” diye cevap verdi. Bunun üzerine, Muaviye; “Her gün helalinden alışveriş yapmak, geceleri ibadet, gündüzleri oruçla geçirmekten bana daha sevimlidir.” buyurdu.
“Aklı başında, olgun ve ağırbaşlı insanlarla oturup kalkınız. Çünkü, onlarla oturmak hem dünya hem de ahiret bakımından fayda temin eder.”
“Kalbin ağlaması, gözün ağlamasından daha üstündür.”
