Lügat, nahiv ve fıkıh âlimi. Tam ismi, Mufaddal bin Seleme bin Asım; künyesi, Ebu Talib olup, aslen Kufeli olduğu için Kufî, nahiv âlimi olduğu için Nahvî, lügat âlimi olduğu için Lügavî denilmiştir. Hanefî mezhebinde olup, Bağdat'ta Horasan Kapısı'ndaki evinde otururdu. Kendisi, Ehl-i Beyt'ten olup, baba ve dedeleri, ilimleriyle meşhurdu. Oğlu da, Şafiî fıkıh âlimleri arasında yer aldı. Mufaddal bin Seleme'den en son 290 (m. 903) yılında hadis-i şerif rivayet edildi. Dolayısıyla bu tarihten sonra vefat etmiş olduğu bildirilmektedir.
Mufaddal bin Seleme, asrının en tanınmış âlimlerinden ilim tahsil etti. Babası meşhur nahiv âlimi Ferra'nın arkadaşı idi. O da onun gibi âlim, kıraat ve nahiv ilimlerine vakıftı. Oğlunu da bu ilimlerde yetiştirdi. Babasından başka, Amr bin Şebet, Muhammed bin Şeddad, Ya'kub bin İshak bin Ebu İsrail ve Ebu Abdullah bin Arabî'den ilim tahsil edip, bir kısmından hadis-i şerif rivayet etti. Zeki ve üstünlükler sahibi olan Mufaddal bin Seleme, zamanındaki Abbasî vezirlerinden İsmail bin Bülbül'le dostluk kurdu. Ona nasihatlerde bulundu. Nahiv ve lügat ilmindeki üstünlüğü ve ahlâkının güzelliği ile herkesin sevgisini kazanmıştı.
Mufaddal bin Seleme'den de birçok âlim ilim öğrenip, hadis-i şerif rivayet etti. Şafiî fıkıh âlimi olan oğlu Ebu Tayyip Muhammed bin Mufaddal ve Muhammed bin Yahya bunlardandır.
Eserleri: Birçok ilim dallarında âlim olan Mufaddal bin Seleme, din ve alet (dine yardımcı ilimler) ilimlerinde pek kıymetli kitaplar yazdı. Birçoğu basılan eserlerinden bazıları şunlardır:
1- Gayetü'l-ereb fî meanî ma yecrî ala elsini'l-amme fî kelami'l-Arab veya El-Fahir: Leiden'de 1915'te 260 sh. olarak basılmıştır.
2- Kitabu Meaniyi'l-Kur'an,
3- Kitabü'l-Bari fî ilmi'l-luga,
4- Kitabü'l-İştikak,
5- Kitabu aleti'l-katib,
6- Kitabü'l-maksud ve'l-Memdud,
7- Kitabü'l-Medhal fî ilmi'n-Nahv,
8- Kitabu Cilai'ş-Şübhe,
9- Kitabü'l-Hat ve'l-Kalem.
