NECCARZADE MUHAMMED SIDDIK

Muhammed Sıddık bin Mustafa Efendi Anadolu'da yetişen büyük velîlerden
A- A+

Anadolu'da yetişen büyük velîlerden. 1131 (m. 1719) senesinde İstanbul'da doğdu. Büyük velî Neccarzade Mustafa Efendi'nin oğludur. 1208 (m. 1794) senesinde Rumelihisarı'ndaki dergahında vefat etti. Beşiktaş'daki Sinan Paşa Camii'nin kuzey duvarı üzerindeki mescidinde babasının yanına defnedildi.

Küçük yaşta ilim tahsiline başlayan Muhammed Sıddık, ilim ve tasavvuf yolunu babasından ve Mustafa Fenayî Efendi'den öğrendi. Nakşibendiyye ve Halvetiyye yollarının büyüklerindendi. Tasavvuf yolunda icazet aldıktan sonra Hüdayî Dergahı'nda talebe yetiştirmeye, ilim ve feyiz vermeye başladı. Babasının vefatından sonra yerine geçerek Rumelihisarı'ndaki yalısında talebe yetiştirmeye devam etti.

Muhammed Sıddık Efendi bir ara Aziz Mahmud Hüdayî Dergahı'na şeyh tayin edildi. Tayin edildiğinde Aziz Mahmud Hüdayî'nin türbesine girip bir müddet içerde kaldı. Biraz sonra dışarıya çıkınca; “Hazreti Hüdayî efendimiz bize bir salkım üzüm verdi. Bizim bu dergahda şeyhlik müddetimiz onbir ay olsa gerektir, fazla değildir.” buyurdu. Onbir ay burada vazife yaptıktan sonra tekrar kendi yalısına döndü.

Bahçesinde Neccarzade Muhammed Sıddık Efendi'nin Türbesinin bulunduğu Beşiktaş'taki Sinan Paşa Camii.

Neccarzade Muhammed Sıddık Efendi'nin Esfar-ı Erbaa adlı eserinin ilk sayfası (sağda). Neccarzade Muhammed Sıddık Efendi'nin Makalat-ı Sıddikiyye adlı eserinin ilk sayfası. (solda).

Talebelerinden birisi şöyle anlatır: “Dört oğlum taun hastalığından arka arkaya vefat etmişti. Hem oğullarımın vefat acıları hem de ben ve hanımım yaşlı olduğumuz için artık çocuğumuz olmayacağını da düşünerek üzgün ve perişan bir hâldeydik. Gerçi Şeyh Muhammed Sıddık Efendi'nin tesellileri ile biraz rahatlıyordum. Fakat yaşlılığımız sebebiyle artık çocuğumuz olmayacağı hatırıma geldikçe bir hayli üzülüyordum. Şeyh Muhammed Sıddık Efendi benim bu hâlimi anlayıp bir gün yine huzurunda mahzun mahzun dururken; “Sen evlad acısıyla ve bundan sonra daha çocuğun olmayacağını düşünerek kendini perişan ediyorsun. İnşaallah Allahü Teâlâ sana çocuk verir.” buyurdu. Gerçekten bir müddet sonra hanımım yaşlı olmasına rağmen hocamın duası ile bir çocuğumuz oldu.”

Talebelerinden birinin çocuğu üç yaşına gelmesine rağmen henüz yürümüyordu. Bu duruma babası çok üzülüyordu. Bir gün bu çocuğunu hocası Muhammed Sıddık'ın huzuruna getirdi ve Neccarzade Muhammed Sıddık Efendi'nin Türbesi. durumunu arz etti. Muhammed Sıddık hemen çocuğun elinden tutup, besmele çekerek yürütmeye başladı. Çocuk, Allahü Teâlânın izniyle yürür oldu.

Sevenlerinden birisi çok hastalanmıştı. Durumunu arz etmek ve dua istemek için Muhammed Sıddık Efendi'ye bir haberci gönderdi. Biraz sonra gönderdiği haberci içeri girerek; “Muhammed Sıddık Efendi hâlinizi sormak için birini göndermiş.” dedi. O zat bu duruma çok şaşırdı. Gelen kişi; “Hoca Efendi size selam söyledi. Hastalığınızın zamanının tamam olduğunu bildirmemi emretti.” dedi. O zat Allahü Teâlânın izniyle o gün iyileşti.

Bir gün Eyüp'teki Kaşgarî Mescidi'nden biri gelip, hocaları İsa Efendi'nin şifa bulması için dua istedikte; “Selamet-i hatimesi için Fatiha okuyalım.” buyurdu. İsa Efendi'nin o saatte vefat ettiği anlaşıldı.

Sevenlerinden biri ziyaret etmek maksadıyla huzuruna gelmişti. Muhammed Sıddık Efendi o zatı görünce; “Arkadaşın falan zat üç güne kadar makam sahibi olacak. Git kendisine müjdele.” buyurdu. O da gidip durumu müjdeledi. Üç gün sonra Allahü Teâlânın izniyle dediği gibi oldu.

Eserleri:

1- Esfar-ı Erbaa: Seyyid Şerif Cürcânî'nin Ta'rifât adlı eserinde geçen dört sefer hâline ait kavramların açıklamasından oluşmuştur. Bu şerh, Neccarzade Muhammed Sıddîk Efendi'nin vefatından sonra müritleri tarafından 1273 yılında İstanbul'da neşredilmiştir.

2- Makalat-ı Sıddikiyye: Müritleri tarafından, Muhammed Sıddik Efendi'nin çeşitli konulardaki görüşlerini ihtiva eden notların bir araya getirilmesi ve bazı sohbetlerinden nakillerle meydana getirilmiş bir eserdir. Bu da 1273 yılında İstanbul'da neşredilmiştir.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları