Kanunî Sultan Süleyman devri âlim ve müderrislerinden. İsmi Mehmed bin Mehmed olup Neccarzade veya Dülgerzade adıyla meşhurdur. Babası Mehmed bin Neccar, büyük tüccarlardandır. Aslen Karamanlıdır. Doğum tarihi bilinmemektedir. 977 (m. 1569) senesinde İstanbul'da vefat etti. Eyyub Sultan türbesi yakınına defnedildi.
Neccarzade Mehmed Efendi'nin müderrislik yaptığı Bursa'daki Hamza Bey Camii.
Neccarzade'nin dedesi, ticaret maksadıyla çok yerler gezmiş, daha sonra İstanbul'a gelmişti. Saraçhane yakınında bir mescit yaptırmış ve geri kalan ömrünü burada ibadetle geçirmişti. Babası ise Üsküp'e göçmüş, bir mescit yaptırıp ahiret hazırlığı ile meşgul olmuştu. (Üsküp bugün Makedonya sınırlarındadır.)
Neccarzade, önce kendi memleketinin âlimlerinden ilim tahsil ettikten sonra hemşehrisi İshak Efendi Medresesi'nde tahsilini tamamladı. Sahn-ı seman Medresesi müderrisi olan Molla Gazalî'ye muit (asistan) oldu. 942 (m. 1535) senesinde de mülazım olmuştu. Önce Tire Medresesi'ne, sonra Bursa'da Hamza Bey Medresesi'ne müderris oldu. 958 (m. 1551)'de Karamanî Mehmed Efendi yerine Edirne'de Halebiyye Medresesi müderrisi oldu. 960 (m. 1553)'te bu vazifesinden ayrıldı. 962 (m. 1555)'te Küçük Taceddin yerine, Bursa'da Sultaniye Medresesi'ne müderris oldu. 966 (m. 1558)'de vefat eden Kara Ca'fer Efendi yerine Sahn-ı seman medreselerinden olan Karadeniz cihetindeki Çifte Başkurşunlu'ya müderris oldu. 969 (m. 1561) senesi Rebiulahir ayında ise Bağdat kadılığına tayin edildi. Burada kadılık vazifesini 972 (m. 1564) senesine kadar güzel bir şekilde yürüttü. Bu senenin Muharrem ayında emekli oldu. Yerine Çalık Ya'kub Efendi Bağdat kadısı oldu.
Neccarzade Mehmed Efendi, dinî ilimleri iyi bilen, faziletli ve kâmil (olgun) bir kimseydi. Salih kimseleri sever, ilim ve irfan ehliyle beraber bulunurdu. Gösterişten uzak, sade bir hayat yaşardı. Türkçe ve Arapça mükemmel şiirler yazardı. Hüsn-i hat (yazı) sanatında da ustaydı. Sahip olduğu kitaplara tashihler (düzeltmeler), haşiyeler ve ta'likler (açıklama ve notlar) yazmak âdetiydi. Pek çok kitabı bizzat eliyle yazarak çoğalttı. Ebüssü'ud Tefsiri ve Hasan Çelebi'nin Telvih kitabına yazdığı haşiye, Molla Hüsrev'in Dürer ve Gurer isimli kitapları, eliyle yazarak çoğalttığı kitaplardandır.
Dedesinin mahallesinde (Saraçhane'de) yangın çıkınca mescidin minaresinin külahı yandı. Bu hadiseden, başına bir hâl geleceği manasını çıkardı. O hafta içinde vefat etti. Ataî, 1043 (m. 1633) senesinde Üsküp kadısı olduğu zaman, Neccarzade Mehmed Efendi'nin babasına ait vakıfları gördüğünü ve muhasebesini ve kontrolünü yaptığını bildirmektedir.
