Fıkıh âlimi ve kadı (hâkim). İsmi Muhammed bin Yahya bin Yusuf Rebî Tazifî'dir. Künyesi Ebü'l-Berekat olup lakabı Celaleddin'dir. 899 (m. 1494) senesi Rebiulevvel ayında, Halep'te doğdu. 963 (m. 1556) senesinde orada vefat etti.
Muhammed Tazifî, ilk tahsilini doğduğu yer olan Halep'te yaptı. Ahmed bin Ömer el-Barizî'den okuyup icazet aldı. Şemseddin Sefiri, Şemseddin bin Dühn ve Kahire'de de Şihabeddin bin Neccar ve başkalarından ilim öğrendi. Şafiî mezhebi âlimlerinden Ebü'l-Beka Sasî'den kıraat ilmini okudu. Hanbelî mezhebi kadısı oldu. Din ve edebiyat ilimlerinde üstün bir dereceye yükseldi. Babasından sonra Halep'te Hanbelî mezhebi kadı vekilliğinde bulundu. O zaman ondokuz yaşındaydı. Hama ve Şam'da kadı vekillikleri ile Emevî Camii ve Harameyn idareciliği yaptı. Daha sonra Mısır'a gitti. Kahire'de, Hanbelî mezhebine göre hüküm veren Salihiyye ve Bab-ı Şa'riyye mahkemelerinde kadı vekilliğinde bulundu. Yine Kahire'de Vakfü'l-eşraf idareciliği yaptı. Reşid, Menzile ve Havran kadısı oldu. Bir müddet sonra kadılıktan ayrılıp Hama'ya gitti. Orada, İslam âlimlerinin en büyüklerinden ve evliyanın en meşhurlarından Seyyid Abdülkadir-i Geylanî'nin hayatını ve menkıbelerini anlatan, “Kalaidü'l-Cevahir” adlı eserini yazdı. “Şerhü'l-arud el-Endülüsî” de eserlerindendir.
Muhammed Tazifî, bir şiirinde (özetle) şöyle dedi: “Ya Rabbî! Hâllerim çok değişti. Rızana uygun amel yapamadım. Borçlarım, sırtımda bir yük oldu. Kusurlarım günden güne çoğaldı. Üzüntülerim beni istila etti. Üzerimdeki sıkıntıları giderecek, senden başka bir sığınak bulamadım. Ya Rabbî! Beni nefsimin eline bırakma. Ya Rabbî! Kalbime genişlik ver. Bana sıhhat ve afiyet ver. Günahlarımı affeyle. İşlerimi kolaylaştır. Rabbim! Senin kapına geldim. Dualarımı reddetme. Yaralarımı saracak olan ancak sensin.”
“Kalaidü'l-Cevahir” adlı eserinin mukaddimesinde, özetle şöyle dedi: “Kusur ve günahlarını itiraf edip Rabbinin lütfundan af ümit eden bu muhtaç kul, Muhammed bin Yahya'nın, Allahü teala günahlarını affeylesin. Hayırlarını çoğaltsın. Evliyasına (sevgili kullarına) doğru yolu gösteren Allahü tealaya hamd ederim. Onlar eliyle, bütün hayırları ve iyilikleri akıttı. Onları, her türlü kötülüklerden, çirkin işlerden korudu. Kim bunlara uyar, dediklerini tutarsa kazanır. Saadete erer. Kim onların yolundan ayrılırsa sapıtır. Felakete düşer. Kim de onlara sığınırsa kurtulur, doğru yola girer. Kim de onları beğenmeyip kötülerse sonsuz felakete düçar olup, helak olur. Sığınılacak, ancak Allahü teala olduğunu bilen kimsenin hamdetmesi gibi hamd olsun. Hayır ve şerrin, ancak Allahü tealadan olduğuna iman etmiş kimsenin şükretmesi gibi şükür olsun. Allahü tealanın nimetleri, ihsanları sayısınca Muhammed Aleyhisselam'a ve O'nun yakınlarına, salat ve selam ederim.”
