Osmanlı Devleti'nde yetişen büyük âlimlerden. İsmi Ali bin Abdülaziz bin Hüsameddin bin Hamid'dir. Babası, Halep kadılığından emekli olup Kanunî Sultan Süleyman Han devrinde vefat eden Ümmü Veledzade Efendi'dir. Baba ve dedelerinin her biri, Osmanlı Devleti'nin meşhur âlimlerinden ve devlet adamlarından idi. 930 (m. 1523) senesi sonlarında doğdu. Daha küçük yaşta iken asrının yüksek âlimlerinden Muhaşşî Sinan Efendi'nin ve Hafız Acem'in hizmetlerine ve derslerine devam edip ilim sahibi oldu. Sonra Arapzade Abdülbakî Efendi'nin dergâhına devam edip Sahn-ı seman müderrisi Salih Efendi'nin yardımcılığında bulundu. Çivizade Efendi'den istifadesi çok oldu. Muhyiddin Efendi'nin derslerinden de hiç ayrılmadı. Bundan sonra sırasıyla Bursa'da Ferhadiyye Medresesi, Bayezid Paşa Medresesi, İstanbul'da Ceddi Medresesi, Herargrad'da (bugünkü Razgrad) İbrahim Paşa Medresesi, Bursa'da Hançeriyye Medresesi'ne müderris oldu.
Bir müddet müderrislik vazifesini bırakıp bir köşede kendi hâlinde ilimle meşgul oldu. Nihayet, 967 (m. 1559) senesinde Rodos Sultaniyesi münhal olduğunda, müderris tayin etmek üzere imtihan yapıldı. Bu imtihanda, Kepenkçi Medresesi'nden ayrılan Bozanzade ile Ümmü Veledzade Ali Efendi'den Hidaye adındaki fıkıh kitabının “Kitabü'l-gasp” kısmını okuyup bunun üzerine bir risale yazmaları istendi. Her ikisinin yazdığı risale beğenilip tercih edildi. Fakat Bozanzade, Şeyhülislam Ebüssü'ud Efendi'nin mülazımı (yardımcısı) ve gözdesi olduğundan, hürmeten kendi hakkından vazgeçip onun tayin edilmesini sağlamış oldu. 969 (m. 1561) senesi Safer ayında emekliye ayrılan Eyüp Sultan Medresesi müderrisi Celalzade Salih Efendi'nin yerine tayin edildi. 970 (m. 1562) senesi Zilhicce ayında, Çivizade yerine Sahn-ı seman müderrisi olup 974 (m. 1566) senesi Zilhicce ayında Ahizade Efendi yerine Şehzade Medresesi'ne tayin olundu. 976 (m. 1568) senesi Recep ayında, Mehmed Paşa'nın hocası Mahmud Efendi yerine Süleymaniye medreselerinin birine tayin edildi. 980 (m. 1572) senesi Safer ayında, Hacegîzade yerine Halep şehrinde bulunan Zaviye'ye tayini yapıldı. Burada ilim ve irfan yaymaya devam etti. Aynı senenin Zilhicce ayında, Halep'te vefat etti. Halep'te, Ebüssü'udzade Muhammed Efendi'nin yanında medfundur.
Ümmü Veledzade Ali Efendi'nin “Risale-i Kalemiyye” adlı eserinin yazma nüshasının ilk sayfası. Eser Köprülü Kütüphanesi HAP Kısmı No: 138/10'da kayıtlıdır.
Eserleri: “Risale-i Kalemiyye” (Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Reşid Efendi Kısmı No: 1046'da vardır), “Risale-i Seyfiye” (Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 3741/2'de vardır.) ve “Risale-i Şem'iyye” (Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 3741'de vardır.) adında kıymetli eserleri vardır. Ayrıca, Ebüssü'ud Efendi'nin “Kaside-i mimiyye” sine yazdığı nazireleri ve daha başka kıymetli şiirleri de vardır.
