Osmanlı âlimlerinden. Seksen ikinci Osmanlı şeyhülislamıdır. İsmi Mehmed Es'ad'dır. Şeyhülislam Vassaf Abdullah Efendi'nin oğludur. 1119 (m. 1707) senesinde İstanbul'da doğdu. 1192 (m. 1778)'de orada vefat etti. Cenaze namazı Fatih Camii'nde kalabalık bir cemaat tarafından kılındıktan sonra Eyüp Sultan civarında, Siyavuş Paşa Türbesi haziresinde babasının kabrinin yanına defnedildi.
Vassafzade Es'ad Efendi'nin bir fetvası.
Küçük yaşından itibaren babasından ve zamanının âlimlerinden aklî ve naklî ilimleri tahsil etti. Birçok âlimin derslerini dinledi. Molla Refi' Mustafa Efendi'den hüsn-ü hat (güzel yazı) dersi aldı, ta'lik stilinde güzel yazı yazmayı öğrendi. İlimde akranlarından üstün olduğundan kısa zamanda meşhur oldu. 24 yaşındayken 1143 (m. 1730) senesinde müderris oldu. Birçok medresede müderrislik yapıp ilim öğretti. 1164 (m. 1750)'de Galata Mevleviyyeti'ne (kadılığına) getirildi. 1168 (m. 1754)'te babasıyla birlikte bir müddet vazifeli olarak Bursa'ya gönderildi. Daha sonra İstanbul'a dönüp Mekke-i Mükerreme payesiyle taltif edildi. Bu payeye nail olduktan sonra 11 yıl müddetle İstanbul payesinde kaldı. 1182 (m. 1768)'de Anadolu, 1186 (m. 1772)'de Rumeli kazaskerliğine getirildi. Şeyhülislam Mehmed Emin Efendi vazifeden ayrıldıktan sonra 1190 (m. 1776)'da, Birinci Abdülhamid Han tarafından şeyhülislamlığa getirildi. Bir sene sekiz ay bu makamda kaldıktan sonra ihtiyarlığı ve hastalığı sebebiyle vazifeden ayrıldı. Emirgan'daki evinde istirahate çekilip hastalığının tedavisiyle meşgul oldu. 1192 (m. 1778)'de kendi evinden oğlunun evine hava değişimi için nakledildi. Orada hastalığının tedavisi yapılmaktayken, aynı sene içinde Recep ayının üçüncü günü sabah namazı vaktinde Kelime-i şehadet getirerek ruhunu teslim etti.
Vassafzade Es'ad Efendi'nin medfun olduğu Eyüp Sultan civarında, Siyavuş Paşa Türbesi haziresinde ki kabirler.
Silkü'd-dürer adlı eserin müellifi Muradî şöyle anlatır: 1192 (m. 1778) senesinde İstanbul'a geldiğimde o şeyhülislam idi. Şam kadısı Mehmed Emin Efendi'yle beraber ziyaretine gittik. Beni görünce ayağa kalktı; “Hoş geldin hocamın oğlu! Deden hocam Şeyh Murad-ı Münzavî Efendi ile görüştüm, elini öptüm, onu ziyaret ile şereflendim. 1132 (m. 1719) senesinde vefat edince cenazesi yıkanırken hazır bulundum. Onun bedeninden daha beyaz bir beden görmedim.” dedi. O sırada mecliste Anadolu kazaskeri İshak bin Murad Molla vardı. O da dedemi methetti. Vassafzade Es'ad Efendi, âlim, fazıl ve tasavvuf ehli bir zattı. Güler yüzlü ve hoş sohbet idi. Güzel yazı yazar ve kıymetli şiirler söylerdi. Kaynaklarda eseri hakkında bilgiye rastlanmamıştır.
