ZEHAVÎ

Muhammed bin Molla Ahmed Irak velîlerinden.
A- A+

Irak velîlerinden. İsmi Muhammed bin Molla Ahmed olup Baban Emirleri sülalesindendir. Feyzi lakabıyla da bilinir. Bağdat'ta müftü olunca, Muhammed Feyzi, Müfti Zehavî adıyla meşhur oldu. 1208 (m. 1793) tarihinde Süleymaniye kasabasında doğdu. 1308 (m. 1890) tarihinde Bağdat'ta vefat etti.

Babasının terbiye ve himayesinde büyüdü. Süleymaniye'deki medreselerde okudu. Babasının Zehavî'ye gitmesi üzerine bir müddet orada kaldı. Sonra çeşitli medreselerde çeşitli âlimlerden ders gördü. Şeyh Abdullah Harpani'den mantık ve fıkıh ilmi öğrendi. Maruf Nuhudi'den de bir mikdar okuduktan sonra Senendec'e giderek orada Şeyh Muhammed Said Tahti'den kelam ilimlerini tahsil etti. Hocasının vefatı üzerine büyük kardeşi Şeyh Kasım'ın yanına gitti. İlmî çalışmalarda bulundu. Savcüblağ'da Molla Muhammed'den okuyup icazet, diploma aldıktan sonra Süleymaniye'ye döndü. Abdurrahman Paşa Mescidine müderris tayin edildi. Orada talebe yetiştirmekle meşgul oldu. Çok talebesi oldu. Şeyh Mustafa Berzencî talebeleri arasındaydı.

Muhammed Zehavî bir ara Kerkük'te Ahmed Bey Mescidinde müderris olarak oradaki talebelerle meşgul oldu. Sonra Bağdat'a gitti. Hizmetlerine orada da devam etti. Süleymaniye'de de kalıp talebe yetiştirdi. Müderrislerin reisi ünvanı verildi. Günlerini ve gecelerini okutmak ve okumakla geçirdi. Molla Hüseyin Peşderî, Abdurrahman Karadağî, Molla Muhammed, Şeyh Hasan, Molla Abdullah, Molla Ali Kızılci, Şeyh Abdullah Hasan, Molla İsa Hesnavî ve başkaları hep yetiştirdiği önde gelen âlim ve velîlerden idiler.

Muhammed Zehavî 1270 (m. 1853) tarihinde Irak'a müftü tayin edildi. Verdiği fetvalar ile Müslümanların müşküllerini çözdü. O aynı zamanda şair, edib bir zâttı. Şiirleri vardır.

Muhammed Zehavî hazretlerinin çocuklarının en önde gelenleri âlim bir zat olan Şeyh Said Zehavî'dir. O da babası gibi müftilik makamına yükseldi. Muhammed Zehavî vefat ettiğinde, ilim sahipleri; “Âlimin ölümü alemin ölümü oldu.” dediler.

Zehavî'nin verdiği bir icazetname (sağda) ve H.1260 senesinde vefat eden Süleyman Hudri için yazmış olduğu mersiyenin baş tarafı (solda).

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
Rehber İnsanlar Sayfası