Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinin meşhurlarından. İsmi Osman bin Ali bin Muhammed el Barî'i ez-Zeyla'î'dir. Künyesi Fahreddin olup Ebu Muhammed künyesi ile tanınırdı. “Zeyla'î” nisbeti ile meşhur oldu. Zeyla', Kızıldeniz'in Habeşistan sahilinde bir kasabadır. Doğum tarihi ve yeri bilinmemektedir. Fıkıh, nahiv ve feraiz bilgilerinde büyük bir âlim olarak yetişti ve meşhur oldu. 705 (m. 1305) senesinde Kahire'ye gelip ders ve fetva verdi. Takrir ve incelemelerde bulundu. Fıkıh ilminin yayılmasında büyük hizmeti oldu. Çok kıymetli şerhleri ve telif eserleri vardır. 743 (m. 1343) senesi Ramazan ayında, Mısır'da vefat etti. Buradaki Karafe Kabristanı'na defnedildi.
Eserleri:
1- Şerhu Camiu'l-kebir: İmam-ı Muhammed Şeybanî hazretlerinin Camiu'l-kebir adındaki kitabının şerhidir. 2- Tebyinü'l-hakaik fî şerhi Kenzi'd-dekaik: Kenz kitabını şerh ederek, bu ismi vermiştir. Tebyin kitabı, Ahmed bin Muhammed Şelbî'nin, haşiyesi ile birlikte 1313 senesinde Mısır'da ve sonra Beyrut'ta basılmıştır. Güvenilir ve makbul bir eserdir. Şelbî, 1031 (m. 1621) senesinde Mısır'da vefat etmiştir. 3- Şerhü'l-muhtar: Abdullah-ı Musulî'nin eserinin şerhi olup Hanefî fıkhına dair yazılan kıymetli eserlerdendir. 4- Bereketü'l kelam alâ ehadisi'l-ahkâmi'l-vala'a fi'l-Hidaye ve sairi'l-kütüb.
