Netanyahu yargılanabilir mi? 'Savaş suçu' cezası İsrail halkının vicdanına kaldı

İsrail, 7 Ekim'den bu yana Gazze'de katliamlarına devam ediyor. Sadece 1 ayda 10 bini aşkın sivil hayatını kaybederken, bu kaybın yarısını çocuklar oluşturuyor. Dünya kamuoyu İsrail'in Gazze'de insanlık suçu işlediğini söylerken, işgal ordusu cami, hastane, okul gözetmeksizin ölüm yağdırıyor. Gazzelilere kıyameti yaşatan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun işlediği savaş suçları nedeniyle yargılanıp, yargılanamayacağı ise merak konusu oldu.

İsrail’in Gazze’de bir aydır sürdürdüğü kanlı saldırılarda binlerce sivil hayatını kaybetti, binlerce kişi de yerinden oldu. Savaş hukukunu hiçe sayan işgalci İsrail ordusu, sivil ve yaralıların sığındığı hastaneleri, ambulansları, camileri ve okulları da bombaladı.

Topyekün abluka altındaki Gazze’de insani kriz derinleşirken, İsrail ateşkes ve insani ara verme çağrılarına kulak tıkıyor.

NETANYAHU YARGILANABİLİR Mİ?

Gazze’yi dümdüz etmek için rehineleri bahane eden İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, Rusya lideri Vladimir Putin gibi yargılanıp yargılanamayacağı ise merak ediliyor.

Uluslararası Ceza Mahkemesi, mahkemenin kurucu anlaşması olan Roma Statüsü gereğince Putin hakkında soykırım suçlamasıyla tutuklama kararı çıkarmıştı.

Roma Statüsü 1998'de 120'den fazla ülke tarafından kabul edildi. Ancak İsrail, Roma statüsüne taraf değil.

PUTİN İÇİN TUTUKLAMA EMRİ ÇIKARILMIŞTI

Ancak Ukrayna-Rusya savaşında olduğu gibi, Roma statüsüne taraf olmayan Ukrayna Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne kısıtlı yargı yetkisi vermiş, UCM Başsavcısı da ülkede topladığı delillerle Putin hakkında tutuklama kararı çıkarılmasını sağlamıştı.

Mahkemenin yargılama yapabilmesi için son ihtimal ise Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin mahkemeyi bu konuda yetkin kılması.

FİLİSTİN ROMA STATÜSÜNE TARAF ÜLKE

Üstelik Filistin lideri Mahmut Abbas da 2014 yılında Roma Statüsü'nü imzaladı. Ancak UCM'nin Filistin topraklarında yargı yetkisinin olup olmadığı tartışmalara neden oldu. Çünkü Filistin, Birleşmiş Milletler'de üye olmayan gözlemci devlet statüsünde.

İsrail bunu gerekçe göstererek mahkemenin Filistin konusundaki girişimine itiraz etti. Özellikle İsrail yönetimi, mahkemenin yalnızca egemen devletler tarafından gündeme getirilen konuları inceleyebileceğini savundu. Buna karşın Filistin'in mahkemenin temel aldığı "Roma Statüsü'ne taraf devlet olduğuna" oy birliğiyle karar verildi.

UCM, YARDIMLARIN ENGELLENMESİNİ SAVAŞ SUÇU OLARAK GÖRÜYOR

Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcısı Kerim Han, Gazze halkına insani yardımların ulaştırılmasının engellenmesinin Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yargı yetkisi kapsamında savaş suçu teşkil edebileceğini söylüyor.

Şu ana kadar Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından ne İsrail Başbakanı Netanyahu'ya karşı ne de bir başka İsrailli yetkiliye karşı somut bir adım da atılmış değil.

İSRAİL HÜKÜMETİ SORUŞTURMA AÇARSA YARGILANABİLİR

Uluslararası hukukçular Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yargı yetkisini kullanabilmesi için Netahyahu'ya önce İsrail'de soruşturma açılması gerektiğini belirtiyor.