Piyasaya ince ayar! Hedef: Enflasyonun belini kırmak

Dolar ve altının her gün yeni bir rekor kırdığı piyasalara kredi sınırlaması getirildi. Merkez Bankası, parasal sıkılaştırma çerçevesinde ticari ve ihtiyaç kredilerinde büyümeye sınırlama getirdi. Kararla birlikte kredi ve mevduat faizlerinde artış yaşanacak. Bankalar, sınırların üzerinde kredi büyütmeleri hâlinde ek maliyetlerle karşı karşıya kalacak. Kararın enflasyonla mücadeleye katkı vermesi bekleniyor.

Merkez Bankası (TCMB), sıkılaştırma politikaları kapsamında yeni bir hamle daha geldi. TCMB kredi büyümesine yönelik ilave tedbirleri devreye aldı. Buna göre TL ticari krediler için yüzde 2,5 olan aylık büyüme sınırı yüzde 2’ye indirildi. İhtiyaç kredilerinde yüzde 3 olan aylık büyüme sınırını da yüzde 2’ye düşürüldü. Taşıt kredilerinde ise yüzde 2 sınırının korunmasına karar verildi. Duyuruda “Ayrıca, parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesine yönelik ilave adımlar üzerinde çalışılmaktadır” ifadesine yer verildi.

BANKALAR SINIRI GEÇEMEYECEK

Bankalardan belirlenen kredi sınırlarının üzerinde büyümesi hâlinde ek zorunluk karşılık talep ediliyor. Kredi sınırlarının aşağıya çekilmesinin banka maliyetlerinde artışa yol açabileceği ifade ediliyor. Bankalar, ticari kredilerde yüzde 2, ihtiyaç kredilerinde yüzde 3 büyüyebilecek. Bunun üzerinde gerçekleşen büyümelerde ilave zorunlu karşılık tesis edilecek. Zorunlu karşılık, bankaların mevduatları karşılığında Merkez Bankasında bulundurmak zorunda oldukları mevduatların oranına deniyor.

KREDİ FAİZLERİ ARTABİLİR

Uzmanlar, Merkez Bankasının alınan karar ile kredi büyümesini yavaşlatmayı hedeflediğini belirtti. Bankaların maliyetlerin artış ihtimaline dikkat çeken uzmanlar, iç talebe yönelik kredilerde daha seçici davranılacağını dile getiriyor. Bankaların kredi faizlerinde artışa gideceği de kaydedildi. Karar ile enflasyon üzerindeki kredi büyümesi etkisinin kırılmasının hedeflendiği bildirildi. Kararın mevduat faizlerinde de artış yol açacağı ifade edildi.

FAHİŞ FİYAT HAZİNENİN RADAR’INA TAKILDI

Hazine ve Maliye Bakanlığı, fahiş fiyat artışlarını RADAR’ına aldı. Yapay zekâ ile riskli mükelleflerin tespitini sağlayan sistemle 693 bin 331 mükellef analiz edildi. Yapılan analizler şöyle sonuçlandı:

Motorlu araç alım-satımı gerçekleştiren 59 bin 324 mükellef analize tabi tutuldu, 1.307 mükellef hakkında işlem yapılması amacıyla bildirim yapıldı.

Gayrimenkul satışlarını gerçek değer üzerinden beyan etmeyerek düşük tutarda tapu harcı ödeyen, gayrimenkulün gerçek değerinin çok altında tutarda satış faturası düzenleyen, değer artış kazancını beyan etmeyen veya düşük beyan eden mükellefler de takip edildi. RADAR Sistemi’ne takılan mükellefler, denetim birimleriyle paylaşıldı. Bu kapsamda 131 bin 211 mükellef analize tabi tutularak, 7.117 mükellefe dair değerlendirmeler ilgili birimlere gönderildi.

Sistemle, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesine dair e-Ticaret sektörüne yönelik olarak da analiz ve değerlendirmeler yapıldı. Bu doğrultuda 2 bin 749 mükellef analize tabi tutuldu ve riskli olduğu değerlendirilen 1.199 mükellef ilgili birimlerle iletildi. Çeşitli yöntemlerle sosyal medya geliri elde eden ve vergisel yükümlülüklerini yerine getirmeyenler özelinde de analiz çalışması yürütüldü. Bu çerçevede 131 bin 813 mükellef incelendi ve 7 bin 493 mükellef denetim birimleriyle paylaşıldı.

RADAR Sistemi’yle, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından gayrimenkul satışlarında fahiş fiyat artışı gerçekleştirenler de analiz edildi. Sistemle, depremler sonrası 16 bin 839 mükellef analize tabi tutuldu ve 227 mükellef, gereği için ilgili birimlerle paylaşıldı.
Konut teslimleri ve inşaat taahhüt işleri konularında iade talep eden mükellefler, imalatçı ihracatçı mükellefler ve uluslararası taşımacılık istisnasından faydalanan mükellefler için risk analiz ve değerlendirme çalışmaları yürütüldü. Değerlendirmeler sonucunda, 825 mükellef incelendi ve 575 mükellef de ilgili birimlerle paylaşıldı.

Hazine tarafından sağlanan teşviklerine yönelik risk analizi ve değerlendirme çalışması sonucu da 56 bin 884 mükellef analiz edildi ve 4.217 mükellef ilgili birimlere iletildi.