Sahibinden manipülasyon! 'İstediğimi yazarım' zihniyetiyle fiyatlar uçtu

Konut ve emlak piyasasında ‘köpük fiyatlar’ düşmek bilmiyor. Sektör temsilcileri; “Herkes keyfine göre fiyat yazamamalı, konut satışlarında ekspertiz raporu alınıp o rakama yakın ilana çıkılmalı. Otoda ise vatandaşların yıllık satış limitleri düşürülmeli, sıfır km’ye göre ikinci el değerlemeler yapılmalı, bu işler belgeli kurumlar tarafından yürütülmeli, yaptırım ve cezalar artırılmalı” diyor.

Kaan ZENGİNLİ

Son bir yılda konut ve emlak sektöründe fiyatlar yüzde 100’ün üzerinde artış gösterdi. ‘Serbest piyasa’ ekonomisi, özellikle ilanlarda sınır tanımayarak ‘aşırı köpüklü’ ekonomiye dönüştü. Geçen yıl İstanbul’da 1 milyon liraya satılan 2+1 daire, şimdilerde 2,5 milyona satışta bekliyor. İkinci el piyasasında ‘benim malım seninkinden değerli’ mantığıyla hareket edenler, fiyatları uçurdu. Hâl böyle olunca fiyatlar olması gereken reel değerden uzaklaştı, vatandaşın alım gücü hissedilir düştü, psikoloji de bozuldu. Sektör temsilcileri yükselen fiyatların zor düştüğünü, bir ay içinde bir miktar gerileme yaşanabileceğini söyleyerek “bir denetim mekanizması oluşmadan fiyat kontrolünün oynak kalacağını” belirtiyor.

SINIRLAMA GETİRİLMELİ

Otoshops Genel Müdürü Melih Mutlu "Sıfır otomobilde yaşanan döviz kaynaklı dalgalanma, ikinci el piyasasına da yansıdı. Vatandaşlar serbest piyasa şartlarına bağlı olarak istedikleri fiyattan ilan çıkmaya başladı. Bu da sektörde bir köpük oluşturdu. Sıfır araçlarda düşen fiyatlar ikinci ele de yansıyacaktır. Ancak fiyatların önüne geçmek adına bazı tedbirler alınabilir" dedi.

"Mesela, temel işi ikinci el otomobil satışı olmayan kişi ve kurumların bu işi yapmasına sınırlama getirebilir" diyen Mutlu, "Avrupa’nın bazı ülkelerinde durum böyle. Bir kişi yılda en fazla bir otomobil satışı yapabiliyor. Bizde ise bu rakam yılda üç defa... Hatta kişiler aile fertleri üzerinden bunu yapıyor ve rakam yükseliyor. Özel durumlar hariç (kaza veya pert durumları), kişiler otomobil satışlarını aracı kurumlar vasıtasıyla yapabilir. Bunlar büyük kurumlar veya galeriler olabilir. Devlet, vatandaşların her ilanını takip edemez ama ticaret erbabı olan bu şirketlerin verilerini kontrol edebilir. Yüksek fiyat yazan şirketlere de yaptırım uygulayabilir" diye konuştu.

Serbest piyasa, internet ilanlarındaki başıboşluk yüzünden ‘aşırı köpüklü’ ekonomiye dönüştü

FİYATLAR DÜŞECEK

Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın ise "Kurun gerilemesi ve sıfır otomobil piyasasında yaşanan indirimlerin etkisiyle birlikte, düşük ÖTV dilimine giren modellerin sayısı bir nebze arttı. Ancak sıfır kilometre araçlardaki bu indirim sonrası ikinci el piyasası durma noktasına geldi. Bireysel satıcıların bilinçsizce şişirdiği fiyatlar dolayısıyla yükselen ikinci el araç piyasası sıfır fiyatlarının çok üzerinde kaldı" ifadelerini kullandı.

"İkinci eldeki fiyatların geri gelmesi ise sıfırdaki gibi dünden bugüne yaşanmayacak" diyen Yalçın, "Minimum 20-25 gün gibi bir süre gerekiyor. Bunun olabilmesi için de üç ana koşul var; kur sabit kalacak, ÖTV’de artış olmayacak ve sıfırda fiyatlar aşağı gelmeye devam edecek. Bu şartlar sürerse ikinci el fiyatlarında mutlaka çözülmeler başlayacak. Bazı modellerde sıfır ile ikinci el arasında yüzde 200’lere varan farklar oluştu. Şu anda fiyatlar bu durumdayken tüketici ikinci el araç almaya yönelmeyecektir" açıklamalarını yaptı.

CEZALAR ARTMALI

Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu da "İkinci el piyasasında kıyas fiyatlaması ile fiyatlar ciddi şekilde arttı. Vatandaşlar, ‘yüksek kâr hayali’ ve ‘dövizdeki artış’ sebebiyle istedikleri fiyatlarla ilan çıkmaya başladı. Serbest piyasa ekonomilerinde bu normal bir durum. Ancak bazı kötü niyetli galericilerin bunu yapması, fiyatları daha da ateşledi. Bayiden sıfır aldığı otomobilin üzerinde yüzde 30 kâr koyarak satış yapması ticari ahlaka uygun değil. Kısacası vatandaşların yüksek fiyat yazması, galericilerin teşvikiyle oldu. Hukukta bunun ‘fahiş fiyat’ cezası var. Rekabet Kurumu ve Ticaret Bakanlığı yetkilileri, yüksek fiyat yazan galerileri denetlerse ve cezaları artırırsa bu köpük ortadan kalkar" dedi.

Konutta yüksek faiz ve yüksek fiyata rağmen, kasım ayında satışlar yüzde 59 artarak 180 bine yaklaştı

KONUTTA EKSPERTİZLİ SATIŞ OLMALI

Acce Luxury Homes Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Ali Dilber, emlak sektöründe fiyat köpüğünün otomobilden daha büyük olduğunu belirterek “Fiyatlar son bir yılda yüzde 100 artış gösterdi. Bunu hem satılık hem de kiralık konutlar için söyleyebiliriz” dedi.

Otomobil fiyatlarının dövize endeksli olduğu ancak konut fiyatlarında böyle bir durum olmadığını vurgulayan Ali Dilber “Dövizde yaşanan artış nedeniyle insanlarda bir panik havası oluştu. İnsanlar, birikimlerini konut sektörüne yönlendirdi. Bir de yabancıların ilgisi olunca, fiyatlarda artış kaçınılmaz hâle geldi. Ancak bu köpüğün yavaş yavaş eridiğine şahit oluyoruz. Fahiş fiyat ilanlarının önüne geçmek adına birtakım tedbirler alınabilir. Satışlarda mutlaka ekspertiz raporu istenmeli. Bir malın ekspertiz değeri ne ise onun en fazla yüzde 10 üzerine ilana çıkılmalı. Aksi hâlde fiyatlar kar topu misali gidiyor” diye konuştu.