Kan kaybeden Türk dizi sektörü arayış içerisinde: Maliyetler arttı, yapımlar azaldı, gözler dikeyde!
Kan kaybeden Türk dizi sektörü arayış içerisinde: Maliyetler arttı, yapımlar azaldı, gözler dikeyde!
Türk dizi sektörü son yıllarda ivme kaybediyor. TV dizilerinin sayısı üç senede yüzde 40 azalırken bu durum yurt dışı satışlara negatif yansıyor. Yerli yapımcılar ise arayış içerisinde… Peki, hızla popülerleşen dikey diziler sektöre çare olacak mı?
Dünyada adından söz ettiren Türk dizi sektörü, son yıllarda “türbülansa” girince gözünü dikey format gibi farklı alanlara dikti…
Yapım maliyetleri bölüm başı 25 milyon TL’ye çıkarken TV’lerdeki Türk dizilerinin sayısında son üç senede yüzde 40’a yakın azalma meydana geldi. Bunda TV’lerin reklam pastasındaki payının yüzde 18’e kadar düşmesi de tesirli oldu.
Öte yandan dijital platformların pandemi döneminde oyuncu ve ekiplere yönelik tatbik ettiği yüksek ücret politikası, Türkiye’deki dizi sektörünü sarstı. Fakat günün sonunda dijital platformlar da üretim hızını yavaşlattı.
Diğer taraftan çoğu melodram üzerine kurulu Türk dizileri, artık seyirci nezdinde yeterince ilgi çekici bulunmamaya başladı. Orta Doğu ülkelerinde Türk yapımlarının benzerlerinin çekilmesi de negatif etki yaptı.
Kan kaybeden Türk dizi sektörü arayış içerisinde: Maliyetler arttı, yapımlar azaldı, gözler dikeyde!
BAKANLIK DESTEK VERMEYE BAŞLADI
Yerli dizi sektörü, “kriz” ortamına girerken, bu durum dizi ihracatına da yansıyor. Önceden 500 bin dolara satılan dizilerin, artık 150 bin dolara ihraç edildiği belirtiliyor. 170’i aşkın ülkede günlük 1 milyar seyirciye ulaştığı kaydedilen dizilerin yıllık toplam ihracat gelirinin 1 milyar doları aştığı söyleniyor.
Ancak Ticaret Bakanlığının son açıklamasına göre Türkiye’nin dizi ihracatı 1 milyar dolar değil, yıllık 610 milyon dolar civarında. 2026 yılı dizi ihracat rakamlarına dair net bir veri bulunmazken Kültür ve Turizm Bakanlığının bölüm başına 100 bin dolara kadar destek vermeye başlaması, dizi sektöründeki menfi durumu teyit ediyor.
Türk dizileri MIPCOM’da dünya ile buluşuyor
DİKEY DİZİLERİN MALİYETİ DAHA DÜŞÜK
Türkiye’deki bazı yapımcılar ise bu durumdan çıkış için farklı bir alan olarak dikey formata yöneliyor. Son yıllarda popülaritesi artan “mikrodrama” adı verilen bu dizilerin daha küçük ekiplerle çekildiği için maliyetinin diğerlerine kıyasla daha düşük olduğu belirtiliyor. Ancak dikey dizilerin tüketim odaklı üslubu, yerli dizilerin zaten tartışılan yapım kalitesini daha çok düşürebilir.
Peki dikey hamle, sektördeki daralmaya çare olur mu?
Kan kaybeden Türk dizi sektörü arayış içerisinde: Maliyetler arttı, yapımlar azaldı, gözler dikeyde!
DENGELER DEĞİŞTİ
Konuya dair sorularımızı cevaplayan yapımcı Cemil Yavuz pandemiden sonra dizi dünyasında dengelerin değiştiğini kaydederek “Dijital platformlar yaygınlaşırken, insanlar bir hafta beklemeden zamansız şekilde dizi seyretmeye başladı. Öte yandan değişen döviz dengeleriyle maliyetler arttı. Türk tipi diziler yerine platform yapımları dünyada öne çıktı. Türk yapımcıların satış yaptığı Mena bölgesi ülkeleri de kendi dizilerini yapmaya başladı. Eskiden Türkiye’deki reklam pastasının yüzde 70’ini TV’ler alırdı, şimdi bu oran düştü. Dolayısıyla yıllara göre dizi üretimi düştü. Bütün dünyada olduğu gibi dizi sektöründe bir kriz var diyebiliriz” şeklinde konuşuyor.
Sinan’ın hamamı ayağa kalkacak! Harabeye dönen dört buçuk asırlık yapıda sevindiren gelişme
GELECEĞİ NET DEĞİL
Dikey dizileri değerlendiren Yavuz “Sektöre faydası olabilir ama bu formatın nereye gideceği tam olarak net değil. Yeni bir sektör. Global pazarın 60 milyar dolara çıkacağı söyleniyor. Dünyada büyük yatırımlar yapılıyor, Türkiye’de ise daha mütevazı işler yapılıyor. Ancak sektör için bir sihirli değnek değil. Zira dikey diziyi dünyada ilk yapan şirketler şu an zarar ediyor. Üstelik içerik çok kısıtlı, kalite değeri düşük” diyor.
Kan kaybeden Türk dizi sektörü arayış içerisinde: Maliyetler arttı, yapımlar azaldı, gözler dikeyde!
BEŞTE BİR BÜTÇEYE YAPIM
Dizi sektöründe üretimin azalmasının en büyük sebebinin maliyetler olduğunu söyleyen yönetmen Ufuk Cebeci ise düşük reyting alan dizilerin hemen yayından kaldırıldığını, birkaç bölüm süren yapımların ise yurt dışına satılamadığını söylüyor. Sektörün farklı arayışlara yöneldiğini kaydeden Cebeci “Dikey diziler, haftalık dizilerin beşte bir oranında bütçeye mal edilebiliyor. Bunun sebebi daha az sayıda ekiple çalışılıp daha hızlı iş yapmak. Ancak tabii arada kalite farkı olabiliyor” diyor. Cebeci, dikey dizilerde benzer konuların işlendiğini doğruluyor ama bu durumun haftalık dizilerde de farklı olmadığını sözlerine ekliyor.
Kan kaybeden Türk dizi sektörü arayış içerisinde: Maliyetler arttı, yapımlar azaldı, gözler dikeyde!
SEYİRCİNİN DİKKATİ AZALDI YAPIMLAR DEĞİŞTİ
Dijitalleşme, seyircilerin alışkanlıklarını değiştirdiği gibi yapımların tekniklerine de yön veriyor. Bu çerçevede dikey yapımların sayısında dikkati çeken bir artış var. Artık sadece dizilerin kısa kesitleri sosyal medyada yayınlanmıyor, özel ekiplerle dikey formatta özgün yapımlar da üretiliyor. 1-2 dakikalık bölümlerden oluşan ve yakın kadrajların kullanıldığı bu diziler, sosyal medyada kısa videolar seyreden kullanıcıların tüketim alışkanlıklarına göre dizayn ediliyor. Ancak bu dizilerin kalitesi tartışılıyor.
