MURAT ÖZTEKİN

36. İstanbul Kitap Fuarı geçtiğimiz günlerde kapılarını kitapseverlere açtı. Ancak yayıncılara göre kitap fuarlarında katılanların sayısı artsa da satılan eser sayısı her sene biraz daha düşüyor. Bunun sebebi ise büyük internet platformlarının tatbik ettiği “yıkıcı indirimler” olarak görülüyor. Son senelerde mahalle kitapçılarının tek tek kapanmasında da bu tesir var. Yayıncılara göre kitap evlerinin korunmasının yolu Almanya, Fransa gibi ülkelerde tatbik edilen “Sabit Kitap Fiyatı Kanunu”... Kanun’a göre yeni çıkan her kitap için bir fiyat tespit ediliyor ve hem kitapçılarda hem de sanal mağazalarda bu fiyatın altında satış yapılamıyor. Böylece haksız rekabetin önü kapanmış oluyor. Ancak okuyucuya sunulan çok ucuz kitap fırsatı da sona eriyor.

KİTAPÇISI OLMAYAN ŞEHİR VAR
Gazetemize konuşan Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kenan Kocatürk, kitapçıların özellikle Batılı internet kitap platformları karşısında rekabet edemez hâle geldiğini kaydederek “Bazı internet platformları yüzde 35’e kadar çıkan ‘yıkıcı indirimler’ yapıyor. Haksız bir rekabet bu… Türkiye’deki irili ufaklı kitapçı sayısı şu an bin 500’lere kadar düşmüş durumda. Bugün kitapçısı olmayan şehir var. Yazılı kültür korunacaksa kitap fiyatlarının sabitlenmesine ihtiyaç var” diyor.

YAZILI KÜLTÜR KORUNMALI
Avrupa’da kitapevlerinin büyük tekeller karşısında ezilmesine mâni olmak için bu Kanun’un çıkarıldığını ifade eden Kocatürk “Biz, Türk yayıncılar olarak ‘Yazılı Kültürü Koruma Kanunu’ adını taşımasını istediğimiz bir taslak hazırlıyoruz. Mutabakata varıldığında siyasilere sunacağız” diye konuşuyor. Söz konusu Kanun’la okuyucuların zarar görmeyeceğini iddia eden Kocatürk “Yaşanacak gerçekçi rekabetle kitapların fiyatları her yerde düşecektir. Mesela Fransa’da yüzde 12 düştü” ifadelerini kullanıyor. 

BUGÜNDEN YARINA OLMAZ
Basın Yayın Birliği Başkanı Emrah Kısakürek ise sabit fiyatın yeniden gündeme gelmesinin bazı online platformların ellerindeki sermaye gücünü kullanarak piyasayı sarsmasından kaynakladığını söylüyor. Ancak Kısakürek, değişikliğin hemen yapılamayacağını ifade ederek şöyle konuşuyor: Tek fiyat uygulaması bugünden yarına yapılabilecek bir şey değil. Yurt dışındaki düzenlemelerin lokalleştirilmesi gerekiyor. Sabit fiyat, kitap raflara çıktıktan sonra kaç ay geçerli olacak, indirim istisnaları ne olacak gibi birtakım konular netleştirilmeli.

İNTERNET UCUZ KAYNAK
Konuyu TÜYAP kitap fuarında sorduğumuz okuyucular ise ikiye ayrılmış durumda. Üniversite öğrencisi Fadıl Şahin “Kitapçıların durumunu bilemiyorum ama internet platformlarından en ucuz kitaba ulaşabiliyorum. Yalnızca kültürel bir atmosfer için buradayım” diyor. Ali Arslan ise “Ucuz kitap almak, elbette istediğimiz bir şey. Ancak kitaba dokunabilmemizi sağlayan ülkemizdeki kitapçıların yok olmalarını arzu etmeyiz” diye konuşuyor.   

KİTAPÇIDAN BAKIP İNTERNETTEN SATIN ALIYORUZ
Sayısı her geçen azalan kitapçılar, internetten ucuza alınacak kitapların showroom’una dönüşmüş durumda. ABD’de yapılan bir araştırmaya göre internetten alışveriş yapsalar da okuyucuların yüzde 65’i eseri görerek satın alıyor. Bu yüzden Amazon, en büyük sanal kitap platformlarından olmasına rağmen 2015’ten beri ‘Amazon Books’ adıyla kitapçılar açıyor.